Kilka miesi\u0119cy temu, gdy przy okazji jednego z reporta\u017cy dla TV robi\u0142am sond\u0119 na mie\u015bcie i pyta\u0142am przechodni\u00f3w jaka piosenka kojarzy si\u0119 im z Warszaw\u0105 jaki\u015b facet powiedzia\u0142: „nie s\u0142ucham polskich piosenek, a ju\u017c na pewno nie takich, kt\u00f3re kojarz\u0105 si\u0119 z Warszaw\u0105. Preferuj\u0119 tylko muzyk\u0119 zagraniczn\u0105 – i po chwili dorzuci\u0142. – Po angielsku.” Potem po wielu rozmowach z ro\u017cnymi muzykami dosz\u0142am do wniosk\u00f3w, przyznam zreszt\u0105, \u017ce ma\u0142o odkrywczych, i\u017c panuje jakie\u015b dziwne przekonanie, \u017ce tylko \u015bpiewanie w j\u0119zyku angielskim mo\u017ce przynie\u015b\u0107 \u015bwiatow\u0105 karier\u0119. Piosenki polskie daj\u0105 szans\u0119 na zrobienie jej tylko w Polsce, co wielu osobom wydaje si\u0119 nieatrakcyjne, a nawet… godne pogardy, a piosenek w innych j\u0119zykach ni\u017c polski czy angielski nikt u nas nie s\u0142ucha.<\/p>\n
Na pewno tak dzieje si\u0119 najcz\u0119\u015bciej, ale… zdarzaj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tki. Jest ich nawet nie ma\u0142o. I nie wiem jak was, ale mnie to cieszy!
\nOstatnio przyk\u0142adem tego jest sukces sk\u0142adanki Yugoton b\u0119d\u0105cej wynikiem fascynacji naszych artyst\u00f3w muzyk\u0105 z kraj\u00f3w by\u0142ej Jugos\u0142awii. Ten sukces uzna\u0142am za m\u0142yn na moj\u0105 wod\u0119! Wprawdzie p\u0142yta nagrana zosta\u0142a po polsku, ale orygina\u0142y, kt\u00f3re zafascynowa\u0142y muzyk\u00f3w ze sk\u0142adu Yugotonu nie by\u0142y ani w naszym ojczystym j\u0119zyku ani po angielsku…
\nYugoton nie jest jedynym przypadkiem muzyki, kt\u00f3rej popularno\u015b\u0107 zdawa\u0142aby si\u0119 by\u0107 z g\u00f3ry wykluczona przez barier\u0119 j\u0119zykow\u0105.
\nW latach 60-tych \u015bwiatowym bestsellerem sta\u0142 si\u0119 przeb\u00f3j w\u0119gierskiej grupy Omega Dziewczyna o per\u0142owych w\u0142osach wykonany w j\u0119zyku w\u0119gierskim, kt\u00f3ry to j\u0119zyk, je\u015bli kto\u015b nie wie, nie nale\u017cy do grupy j\u0119zyk\u00f3w indoeuropejskich, ale ugrofi\u0144skich. Jednak Kazik za\u015bpiewa\u0142 to potem w wersji j\u0119zykowej oryginalnej.
\nNasza polska punkrockowa grupa Dezerter jest jednym z popularniejszych zespo\u0142\u00f3w w Japonii. A przecie\u017c Dezerter \u015bpiewa po polsku. Jak to si\u0119 ma do japo\u0144skiego? Nie wiem, ale … kiedy\u015b Olej z Proletaryatu opowiedzia\u0142, \u017ce wys\u0142ali swoj\u0105 p\u0142yt\u0119 komu\u015b z USA i przysz\u0142a odpowied\u017a: „wasze teksty, jak si\u0119 domy\u015blamy s\u0105 o polityce”. Mo\u017ce wi\u0119c czasem nie trzeba zna\u0107 j\u0119zyka, by si\u0119 zorientowa\u0107 o czym og\u00f3lnie jest jaki\u015b utw\u00f3r.
\nW\u0142osi najcz\u0119\u015bciej \u015bpiewaj\u0105 o mi\u0142o\u015bci. I pewnie prostym faktem, \u017ce uczucia bliskie s\u0105 ka\u017cdemu mo\u017cna wyt\u0142umaczy\u0107 wielk\u0105 popularno\u015b\u0107 w Polsce wykonawc\u00f3w ze s\u0142onecznej Italii. W latach 60-tych by\u0142 to Marino Marini a pod koniec 70-tych Drupi, na prze\u0142omie 80-tych i 90-tych Zuccero, a ostatnio Eros Ramazotti i obdarzony zjawiskowo niebia\u0144skim g\u0142osem Andrea Boccelli!
\nOd kilkunastu ju\u017c lat na antenie radiowej Tr\u00f3jki istnieje ciesz\u0105ca si\u0119 du\u017ca popularno\u015bci\u0105 audycja Barbary Podmiotko po\u015bwi\u0119cona muzyce francuskiej i zatytu\u0142owana „Pod dachami Pary\u017ca”. Francuscy arty\u015bci tacy jak Jacques Brel czy George Brassens oddzia\u0142ywali na wielu polskich muzyk\u00f3w. G\u0142ownie wra\u017cenie wywiera\u0142y o dziwo… teksty! T\u0142umaczem poezji Jacques`a Brela i George`a Brassens`a byli zar\u00f3wno Stanis\u0142aw Bara\u0144czak jak i Filip \u0141obodzi\u0144ski. Ten ostatni zreszt\u0105 znany jest przecie\u017c nie tylko z prowadzenia Wiadomo\u015bci czy wcze\u015bniejszego udzia\u0142u w serialach dla m\u0142odzie\u017cy, ale i ze \u015bpiewania ze swoim telewizyjnym koleg\u0105 Jaros\u0142awem Guga\u0142\u0105 w Zespole Reprezentacyjnym. Obaj jako Zesp\u00f3\u0142 Reprezentacyjny wykonywali cz\u0119sto piosenki w\u0142a\u015bnie z repertuaru Brassens`a.
\nW latach 80-tych s\u0142uchali\u015bmy ze znajomymi do\u015b\u0107 rockowego faceta rodem z Belgii, kt\u00f3ry \u015bpiewa\u0142 po francusku a nazywa\u0142 si\u0119 Plastic Bertrand! C`est plan pour moi to by\u0142 ulubiony przez nas hit tego\u017c go\u015bcia. Nie wszyscy uczyli\u015bmy si\u0119 francuskiego, ale … Bertrand oddzia\u0142ywa\u0142 na nas muzyk\u0105. Bariera j\u0119zykowa nie mia\u0142a znaczenia.
\nNa pocz\u0105tku lat 90-tych zachwyca\u0142am si\u0119 grup\u0105 Heroes del silencio rodem z Hiszpanii, a m\u00f3j kumpel marzy\u0142 o oryginalnej p\u0142ytce grupy Cortatu. Niestety nigdy nie uda\u0142o mu si\u0119 jej zdoby\u0107, gdy\u017c Cortatu jako wywrotowa nazistowska baskijska kapela jest w Hiszpanii na indeksie.
\nOd kilku lat popularnym jest w Polsce zesp\u00f3\u0142 Rammstein, kt\u00f3ry \u015bpiewa wy\u0142\u0105cznie po niemiecku. Ja niemieckoj\u0119zyczne zespo\u0142y polubi\u0142am za spraw\u0105 grupy Kraftwerk, kt\u00f3ra wprawdzie nagrywa\u0142a ka\u017cdy sw\u00f3j przeb\u00f3j w dw\u00f3ch j\u0119zykach, ale te niemieckoj\u0119zyczne wersje jak na m\u00f3j gust by\u0142y bardziej elektroniczne i bardziej do Kraftwerk pasowa\u0142y.
\nA co z Yugotonem? T\u0119 sk\u0142adank\u0119 przyj\u0119\u0142am jak wspomnienie. Stan\u0119\u0142y mi przed oczami dziwne czasy. Oto kiedy u nas na kartki by\u0142y cukier, czekolada, mi\u0119so, a nawet zeszyty i buty, Jugos\u0142awia uchodzi\u0142a za najbogatsze pa\u0144stwo socjalistycznego bloku. Stamt\u0105d przywozi\u0142o si\u0119 p\u0142yty zachodnich wykonawc\u00f3w. Jugos\u0142owia\u0144ska wytw\u00f3rnia p\u0142ytowa Jugoton kupowa\u0142a cz\u0119\u015bciej licencje ni\u017c w\u0119gierska pepita czy nasze rodzime Polskie Nagrania i p\u00f3\u017aniejszy Tonpress lub Wifon. muzycy z Jugos\u0142awi, w kt\u00f3rej doch\u00f3d narodowy brutto na jednego mieszka\u0144ca by\u0142 o wiele wi\u0119kszy ni\u017c w Polsce mieli i wi\u0119ksze zarobki i \u0142atwiejszy dost\u0119p do wyrob\u00f3w najlepszych firm produkuj\u0105cych sprz\u0119t muzyczny. Jugos\u0142awia\u0144ski punkrock i grupa Elektricni orgazam by\u0142y nam j\u0119zykowo bli\u017csze ni\u017c np. graj\u0105ca muzyk\u0119 z tego samego nurtu enerdowska kapela Pankow. Z Jugos\u0142awii p\u00f3\u017aniej wysz\u0142y Leibach i Borghesia – S\u0142owianom si\u0119 uda\u0142o!!!
\nMuzyka to nie tylko muzyka, ale i tekst. Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119 z prostego faktu, \u017ce jego niezrozumienie jest pewn\u0105 barier\u0105 w odbiorze, ale … kiedy\u015b napisa\u0142am wam we Wzrockowisku o tym, \u017ce i tak ludzie nie s\u0142uchaj\u0105 co kto\u015b \u015bpiewa. Dzieje si\u0119 tak nawet wtedy, gdy rzecz jest w naszym ojczystym j\u0119zyku. Je\u015bli jednak cos nam si\u0119 podoba to nic nie stoi na przeszkodzie, by\u015bmy dowiedzieli si\u0119 o czym to jest! Zw\u0142aszcza, \u017ce jak wspomnia\u0142am wielu twierdzi i\u017c czasem po muzyce mo\u017cna zorientowa\u0107 si\u0119 o czym jest piosenka.
\nO ile piosenki w j\u0119zyku angielskim, francuskim czy niemieckim jestem w stanie sama sobie przet\u0142umaczy\u0107 (lepiej lub gorzej) o tyle trudno\u015b\u0107 sprawiaj\u0105 mi j\u0119zyki, kt\u00f3rych kompletnie nie znam i nigdy si\u0119 nie uczy\u0142am, ale… kiedy\u015b troch\u0119 ojciec, a troch\u0119 s\u0105siadka t\u0142umaczy\u0142a mi o czym \u015bpiewa Drupi. Teksty Heroes del silencio t\u0142umaczy\u0142a mi kumpela ze studi\u00f3w.
\nDzisiaj, gdy mamy do dyspozycji mn\u00f3stwo gazet muzycznych, gdy \u017cyjemy w \u015bwiecie globalnego dost\u0119pu do internetu z \u0142atwo\u015bci\u0105 mo\u017cemy dowiedzie\u0107 si\u0119, o czym jaki\u015b wykonawca \u015bpiewa, bez wzgl\u0119du na j\u0119zyk w kt\u00f3rym si\u0119 to dzieje. Daje to szans\u0119 artystom z ro\u017cnych kraj\u00f3w przebi\u0107 si\u0119. Trzeba tylko chcie\u0107 ich pozna\u0107. Ja chc\u0119. I jak si\u0119 okazuje takich jak ja jest wi\u0119cej.
\nSk\u0105d wiec ten mit, \u017ce tylko angielski? Mo\u017ce wy mi powiecie?<\/p>\n
COGITO 12\/2001 (157)<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kilka miesi\u0119cy temu, gdy przy okazji jednego z reporta\u017cy dla TV robi\u0142am sond\u0119 na mie\u015bcie i pyta\u0142am przechodni\u00f3w jaka piosenka kojarzy si\u0119 im z Warszaw\u0105 jaki\u015b facet powiedzia\u0142: „nie s\u0142ucham polskich piosenek, a ju\u017c na pewno nie takich, kt\u00f3re kojarz\u0105 … Continue reading