{"id":362,"date":"2015-04-22T12:06:31","date_gmt":"2015-04-22T12:06:31","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarska.com.pl\/?page_id=362"},"modified":"2015-04-26T14:10:26","modified_gmt":"2015-04-26T14:10:26","slug":"2006-r-wywiad-jozefa-klisia","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/piekarska.com.pl\/?page_id=362","title":{"rendered":"2006 r. – wywiad J\u00f3zefa Klisia"},"content":{"rendered":"

pisa\u0142abym wi\u0119cej, ale siedz\u0119 mu na kolanach…<\/strong><\/p>\n

O pradziadku, mi\u0142o\u015bci rodzinnych tajemnicach i niewys\u0142anych listach rozmawiamy z Ma\u0142gorzat\u0105 Karolin\u0105 Piekarsk\u0105, pisark\u0105 i dziennikark\u0105<\/em><\/p>\n

W swej tw\u00f3rczo\u015bci wykorzystuje Pani stare listy czy poczt\u00f3wki. Dlaczego?<\/strong><\/p>\n

To wynika z mojej sytuacji rodzinnej. Poza synem nie mam bliskiej rodziny. Otoczona jestem rodzinnymi pami\u0105tkami, wi\u0119c w momentach, gdy chcia\u0142oby si\u0119 z kim\u015b pogada\u0107 \u2013 a nie chc\u0119 si\u0119 wy\u017cala\u0107 znajomym – po prostu po nie si\u0119gam. A wtedy przychodz\u0105 mi do g\u0142owy rozmaite pomys\u0142y.<\/p>\n

W \u201eDziewi\u0119tnastoletnim marynarzu\u201d wykorzysta\u0142a Pani autentyczne list swego stryjecznego dziadka.<\/strong><\/p>\n

Tak. T\u0119 korespondencj\u0119 odkry\u0142am do\u015b\u0107 dawno. Jednak napisanie wst\u0119pu do niej, a w\u0142a\u015bciwie zrobienie rzetelnych przypis\u00f3w zaj\u0119\u0142o mi 19 lat. Listy te dotycz\u0105 szko\u0142y morskiej w Tczewie. To jest \u201ekolebka\u201d ca\u0142ej polskiej marynarki. Wykszta\u0142ceni w niej marynarze byli\u2026<\/p>\n

\u2026ambasadorami kraju, kt\u00f3ry po d\u0142ugiej przerwie zn\u00f3w pojawi\u0142 si\u0119 na mapach \u015bwiata. Wtedy powstaje Liga Morska i Kolonialna, napisano powszechnie \u015bpiewan\u0105 po dzi\u015b dzie\u0144 piosenk\u0119 z refrenem \u201eMorze, nasze morze\u201d\u2026<\/strong><\/p>\n

W\u0142a\u015bnie. Poza tym Szkole Morskiej w Gdyni, kt\u00f3ra jest spadkobierczyni\u0105 tczewskiej uczelni, powiedziano mi, \u017ce te listy s\u0105 ewenementem. Inne, z tamtej epoki s\u0105 nudne. Te wr\u0119cz przeciwnie. M\u00f3j stryjeczny dziadek mia\u0142 du\u017cy talent literacki. \u017byjemy w epoce e-maili. Piszemy je niechlujnie, nie drukujemy ich ani nie przechowujemy. Dzi\u015b na poczt\u0119 chodzimy najcz\u0119\u015bciej by zap\u0142aci\u0107 rachunki, wys\u0142a\u0107 PIT czy paczk\u0119. Nied\u0142ugo zapomnimy jak taki porz\u0105dny list wygl\u0105da\u0142.<\/p>\n

Nasi rodzice i dziadkowie pisali je cz\u0119\u015bciej i w r\u00f3\u017cnych sytuacjach\u2026<\/strong><\/p>\n

Zachowa\u0142 si\u0119 nie wys\u0142any list mojej praprababci z 1870 roku, kt\u00f3ra pisze do swej przyjaci\u00f3\u0142ki tak: \u201eSzanowna Pani, nie mog\u0119 nie skorzysta\u0107 z okazji, by przesy\u0142aj\u0105c co\u015b tam skre\u015bli\u0107 do Pani te kilka s\u0142\u00f3w. M\u00f3j Bronis\u0142aw, jaki to cudowny cz\u0142owiek, wra\u017cliwy, delikatny i jaka to przyjemno\u015b\u0107 z nim rozmawia\u0107. Napisa\u0142am bym wi\u0119cej ale siedz\u0119 mu na kolanach i b\u0119d\u0105c gryzion\u0105 i \u0142echtan\u0105 nie mog\u0119 wi\u0119cej pisa\u0107\u201d Pisze do niej, co zadziwiaj\u0105ce, na \u201eper Pani\u201d i dodatku\u2026<\/p>\n

\u2026w sytuacji do\u015b\u0107 intymnej.<\/strong><\/p>\n

Wplot\u0142am ten list do swej ksi\u0105\u017cki \u201eTropiciele\u201d \u2013 jej bohaterowie go znajduj\u0105. Bo mieszkanie Kuby \u2013 bohatera \u201eTropicieli\u201d – to moje mieszkanie, wi\u0119c Kuba znajduje w nim to, co w moim mieszkaniu mo\u017cna znale\u017a\u0107.<\/p>\n

Jest to powie\u015b\u0107 dla ch\u0142opc\u00f3w wieku lat 13-14. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 w niej stare poczt\u00f3wki, w kt\u00f3rych- jak si\u0119 wydaje- ukryte s\u0105 wskaz\u00f3wki jak dotrze\u0107 do skarbu. Ten trop zreszt\u0105 oka\u017ce si\u0119 mylny. Czy te poczt\u00f3wki rzeczywi\u015bcie istniej\u0105?<\/strong><\/p>\n

Tak. Wzbogaci\u0142am je jednak o rebusy, kt\u00f3rych w orygina\u0142ach nie ma. Bo rebusy by\u0142y mym \u201ekonikiem\u201d od zawsze. Autorem poczt\u00f3wek jest Wac\u0142aw Chodkowski, kt\u00f3ry z rebusami nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego. Ale w powie\u015bci rzeczywisto\u015b\u0107 zawsze pomieszana jest z fikcj\u0105.<\/p>\n

Jak wiele jest zmy\u015blenia, a ile fakt\u00f3w?<\/strong><\/p>\n

Istnia\u0142 rodzinnie ze mn\u0105 powi\u0105zany Wac\u0142aw Chodkowski, kt\u00f3ry by\u0142 autorem poczt\u00f3wek. Zmar\u0142 nieco p\u00f3\u017aniej ni\u017c to dzieje si\u0119 w ksi\u0105\u017cce. Pozbawi\u0142am go potomstwa, cho\u0107 mia\u0142 dw\u00f3ch syn\u00f3w i c\u00f3rk\u0119. Nie by\u0142 tak zakochany w swej \u017conie, i\u017c \u015bwiata poza ni\u0105 nie widzia\u0142, bo by\u0142 kobieciarzem. Mam albumik namalowanych przez niego poczt\u00f3wek z nagimi kobietami; w rodzinie m\u00f3wi\u0142o si\u0119, \u017ce wszystkie by\u0142y jego kochankami. Czy za ka\u017cd\u0105 z jego poczt\u00f3wek kto\u015b da\u0142by dzi\u015b 50 z\u0142otych? Nie wiem. Zast\u0119p harcerski i jego przygody te\u017c s\u0105 moim wymys\u0142em. I odbiegaj\u0105 od tego, czym dzi\u015b zajmuj\u0105 si\u0119 harcerze. Ale to, co teraz robi\u0105 nie zawsze nadaje si\u0119 do budowania ksi\u0105\u017ckowej dramaturgii. Autentyczna jest np. opowie\u015b\u0107 o kobiecie, kt\u00f3ra w czasie rewolucji pa\u017adziernikowej prze\u017cy\u0142a czas g\u0142odu i potem gromadzi\u0142a wszystko, co kiedykolwiek mog\u0142o by nadawa\u0107 si\u0119 do jedzenia. Nie patrz\u0105c na to, \u017ce te produkty s\u0105 nie\u015bwie\u017ce, sple\u015bnia\u0142e czy nadpsute.<\/p>\n

Dlaczego uzna\u0142a Pani, \u017ce id\u0105c tropami skarbu bohaterowie trafi\u0105 do Muzeum Powstania Warszawskiego?<\/strong><\/p>\n

Te\u017c z powod\u00f3w biograficznych. Mam w domu bardzo du\u017co pami\u0105tek z powstania, z kt\u00f3rymi nie umiem si\u0119 rozsta\u0107. Postanowi\u0142am zatem ofiarowa\u0107 temu\u017c muzeum co\u015b z \u201erzeczy\u201d, kt\u00f3re robi\u0119 najlepiej. A poniewa\u017c najlepiej idzie mi pisanie\u2026<\/p>\n

\u2026 to wszystko jest jasne.<\/strong><\/p>\n

A nadto tyle lat po wojnie nie\u0142atwo znale\u017a\u0107 autentyczny skarb. Dzi\u015b trudno jest ju\u017c co\u015b wykopa\u0107.<\/p>\n

A co Pani chce w przysz\u0142o\u015bci \u201ewykopa\u0107\u201d?<\/strong><\/p>\n

Druga cz\u0119\u015b\u0107 \u201eTropicieli\u201d po\u015bwi\u0119cona jest w znacznej mierze zwierz\u0119tom. Bo u nas zmienia si\u0119 ca\u0142y ekosystem. Ludzie kupuj\u0105 \u017c\u00f3\u0142wie wodne, kt\u00f3re \u017cyj\u0105 bardzo d\u0142ugo. Gdy im si\u0119 znudz\u0105\u2026<\/p>\n

\u2026wpuszczaj\u0105 je do Wis\u0142y.<\/strong><\/p>\n

I w niej wszystko si\u0119 zmienia. A gdy ju\u017c si\u0119 z drugim tomem uporam zabior\u0119 si\u0119 na dobre do rozgrzebanej w tej chwili ksi\u0105\u017cki pod roboczym tytu\u0142em \u201eKarolcia, Karolina\u201d. Mam bowiem kilkadziesi\u0105t list\u00f3w mego pradziadka do prababci, w kt\u00f3rych zapisana jest historia ich wielkiej mi\u0142o\u015bci. On jest katolikiem ze wsi Mokot\u00f3w, ona ewangeliczk\u0105 ze wsi Saska K\u0119pa. Cz\u0119sto przep\u0142ywa dla niej Wis\u0142\u0119 i zmierza do jej drewnianego domku, w kt\u00f3rym jest mniej lub bardziej mile widziany. Na marginesie dodam, \u017ce domek istnieje do dzi\u015b i miezka w nim daleka rodzina Karolci i Wac\u0142awa Chodkowskiego. A wracaj\u0105c do Antole\u0144ka, to w ko\u0144cu dochodzi do jego \u015blubu z Karolci\u0105. W 1905 roku na \u015bwiat przychodzi ich jedyna c\u00f3rka. Antoleniek zapada jednak na gru\u017alic\u0119 i ci\u0105gle je\u017adzi do sanatorium w Szafranowie (g\u0142\u0119boka Rosja za Uralem, gdzie, jak wynika z list\u00f3w, ryby sprzedaje si\u0119 na arszyny). I stamt\u0105d pisze do niej liryczne i \u015bmieszne listy. To b\u0119dzie powie\u015bciowy punkt wyj\u015bcia. Bo zamierzam stworzy\u0107 opowie\u015b\u0107 o wsp\u00f3\u0142czesnej dziewczynie, kt\u00f3ra takie listy odnajduje i uznaje, i\u017c jej \u017cycie jest podobne do listowego romansu.<\/p>\n

A jak zako\u0144czy\u0142 si\u0119 prawdziwy romans Karolci i Antoleczka?<\/strong><\/p>\n

Smutno. On trafia do Rosji sk\u0105d np. pisze: \u201eCzasem mi si\u0119 zdaje, \u017ce Polski nigdy nie zobacz\u0119. Zdrowie, cho\u0107 szanuj\u0119, marne bardzo. Kaszl\u0119 gorzej ni\u017c w zesz\u0142ym roku i znacznie posiwia\u0142em. A przecie\u017c nie mam jeszcze 36 lat\u201d. Zmar\u0142 w 1922 w Warszawie. Ale to nie oznacza, \u017ce podobnie smutno musi zako\u0144czy\u0107 si\u0119 powie\u015b\u0107. A jak, to sama zobacz\u0119 gdy sko\u0144cz\u0119 j\u0105 pisa\u0107.<\/p>\n

Rozmawia\u0142 J\u00f3zef Kli\u015b<\/em><\/p>\n

Poczta Polska nr 15(547)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

pisa\u0142abym wi\u0119cej, ale siedz\u0119 mu na kolanach… O pradziadku, mi\u0142o\u015bci rodzinnych tajemnicach i niewys\u0142anych listach rozmawiamy z Ma\u0142gorzat\u0105 Karolin\u0105 Piekarsk\u0105, pisark\u0105 i dziennikark\u0105 W swej tw\u00f3rczo\u015bci wykorzystuje Pani stare listy czy poczt\u00f3wki. Dlaczego? To wynika z mojej sytuacji rodzinnej. Poza … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":1964,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-362","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/362","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=362"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/362\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1956,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/362\/revisions\/1956"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1964"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}