{"id":447,"date":"2015-04-22T13:33:26","date_gmt":"2015-04-22T13:33:26","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarska.com.pl\/?page_id=447"},"modified":"2015-04-26T14:38:38","modified_gmt":"2015-04-26T14:38:38","slug":"2014-r-wszyscy-sa-przy-mnie-wywiad-dla-potrzeb-projektu-piszemy-plus","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/piekarska.com.pl\/?page_id=447","title":{"rendered":"2014 r. Wszyscy s\u0105 przy mnie – wywiad dla potrzeb projektu piszemy plus"},"content":{"rendered":"

\"malgorzata_karolina\"<\/a>O sygnecie dzielnej ciotki \u0142ajdaczki, odkrywaniu rodzinnych tajemnic, pendrivie pradziadka i listach do Skr\u0119cipitki opowiada Ma\u0142gorzata Karolina Piekarska, pisarka i dziennikarka<\/strong><\/p>\n

Rozmawia\u0142a: Anna B\u0142aszkiewicz
\nfot. Jacek \u0141\u0105gowski<\/strong><\/p>\n

Sk\u0105d wiesz, \u017ce Tw\u00f3j praprapradziadek mia\u0142 na imi\u0119 Pawe\u0142 i mieszka\u0142 w Warszawie?<\/strong><\/p>\n

Wiem to na przyk\u0142ad z wisz\u0105cego u mnie na \u015bcianie dokumentu potwierdzaj\u0105cego, \u017ce zosta\u0142 powo\u0142any do Gwardii Narodowej w okresie powstania listopadowego.<\/p>\n

A jak dotar\u0142a\u015b do tego dokumentu?<\/strong><\/p>\n

Zachowa\u0142 si\u0119 w rodzinnym archiwum, kt\u00f3re zajmuje kilka szaf i p\u00f3\u0142 strychu w moim domu. W 2013 r. Jolanta Adamiec-Furga\u0142 zaprosi\u0142a mnie do swojego programu \u201eSaga Rod\u00f3w\u201d i tak powsta\u0142 odcinek \u201eSaga rodu Piekarskich\u201d (mo\u017cna go obejrze\u0107 w sieci). Po wizycie ekipy telewizyjnej moje mieszkanie wygl\u0105da\u0142o jak po rewizji. Wtedy zeskanowa\u0142am pierwsz\u0105 du\u017c\u0105 parti\u0119 dokument\u00f3w i za\u0142o\u017cy\u0142am stron\u0119 www.piekarscy.com.pl, na kt\u00f3rej systematycznie umieszczam wszystko, co zwi\u0105zane z moj\u0105 rodzin\u0105.<\/p>\n

Po co to robisz?<\/strong><\/p>\n

Archiwum Pa\u0144stwowe zacz\u0119\u0142o mnie namawia\u0107, \u017cebym przekaza\u0142a im swoje zbiory. Postanowi\u0142am, \u017ce udost\u0119pni\u0119 je w formie elektronicznej, by \u0142atwo mogli z nich skorzysta\u0107 wszyscy zainteresowani \u2013 historycy, pasjonaci i ciekawscy, kt\u00f3rzy chc\u0105 si\u0119 np. dowiedzie\u0107, jak wygl\u0105da\u0142 pierwszy dow\u00f3d osobisty mieszka\u0144ca Warszawy. Mam akurat tak\u0105 ksi\u0105\u017ceczk\u0119 legitymacyjn\u0105 mojej prapraprababci Julianny z Dobrza\u0144skich Piekarskiej.<\/p>\n

I kto\u015b zagl\u0105da do Twoich zbior\u00f3w?<\/strong><\/p>\n

Tak i sporo os\u00f3b si\u0119 ze mn\u0105 kontaktuje, ostatnio np. Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Kalisza spyta\u0142o, czy mo\u017ce wykorzysta\u0107 fragment pami\u0119tnika siostry mojej praprababci \u2013 Jadwigi z Gorczyckich Tyblewskiej. Ten projekt zaczyna wi\u0119c \u017cy\u0107 w\u0142asnym \u017cyciem.<\/p>\n

A co ciekawego mo\u017cna znale\u017a\u0107 w Twoim archiwum?<\/strong><\/p>\n

Chocia\u017cby za\u015bwiadczenie z 1857 r., \u017ce m\u00f3j prapradziadek Bronis\u0142aw Franciszek Ksawery Ruszczykowski zosta\u0142 zaszczepiony na osp\u0119 wietrzn\u0105 i jest w dobry stanie zdrowia. S\u0105 te\u017c \u015bwiadectwa szkolne mojej prababci, wielkie jak afisze teatralne. Jest masa dowod\u00f3w osobistych zbieranych przez lata. S\u0105 listy mojego dziadka do babci i pradziadka do prababci, z kt\u00f3rych potem z moim m\u0119\u017cem Zacharjaszem Muszy\u0144skim, aktorem, zrobili\u015bmy spektakl teatralny. W amoku porz\u0105dkowania wyrzuci\u0142am tylko jedn\u0105 rzecz i do dzi\u015b tego \u017ca\u0142uj\u0119 \u2013 to by\u0142o pud\u0142o \u015blubnych zaprosze\u0144 gromadzonych przez 50 lat.<\/p>\n

Jak to mo\u017cliwe, \u017ce te rzeczy przetrwa\u0142y?<\/strong><\/p>\n

Mieli\u015bmy szcz\u0119\u015bcie, bo nie wszystkie domy, w kt\u00f3rych mieszkali moi przodkowie i krewni, zosta\u0142y zburzone podczas Powstania Warszawskiego. A potem to ju\u017c cz\u0142onkowie dalszej rodziny wiedzieli, \u017ce my takie rzeczy ho\u0142ubimy, wi\u0119c przez lata je nam znosili i nadal to robi\u0105. W ten spos\u00f3b pozyska\u0142am np. dzienniczki szkolne i szkicowniki szwagra mojej prababci, kt\u00f3ry by\u0142 malarzem.<\/p>\n

Masz tych dokument\u00f3w i pami\u0105tek bardzo du\u017co. Jak decydujesz, czym si\u0119 zaj\u0105\u0107 w pierwszej kolejno\u015bci?<\/strong><\/p>\n

Jakbym si\u0119 nad tym zastanawia\u0142a, pewnie nigdy bym nic nie zrobi\u0142a. Bior\u0119 to, co wpadnie mi w r\u0119ce. Cho\u0107 ja i tak jestem w komfortowej sytuacji \u2013 w\u0142a\u015bciwie tylko uzupe\u0142niam to, co przez lata zrobili m\u00f3j pradziadek, dziadek i ojciec. Ale s\u0105 takie momenty, \u017ce sama co\u015b odkrywam, docieram do jakiej\u015b tajemnicy, rozwi\u0105zuj\u0119 zagadk\u0119. Wtedy czuj\u0119, \u017ce oni wszyscy s\u0105 przy mnie i razem ze mn\u0105 si\u0119 tym ciesz\u0105. Czuj\u0119 z nimi wi\u0119\u017a, cho\u0107 nie \u017cyj\u0105 przecie\u017c od kilkudziesi\u0119ciu lat i wi\u0119kszo\u015bci z nich nie zna\u0142am osobi\u015bcie. Ostatnio trafi\u0142am w\u0142a\u015bnie na tak\u0105 niesamowit\u0105 histori\u0119 \u2013 okaza\u0142o si\u0119, \u017ce cz\u0142owiek, o kt\u00f3rym my\u015bla\u0142am, \u017ce zgin\u0105\u0142 w czasie pierwszej wojny \u015bwiatowej lub rewolucji pa\u017adziernikowej, umar\u0142 dopiero w 1962 r. Dotar\u0142am do jego potomk\u00f3w, kt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 w Rosji, przys\u0142ali mi pami\u0119tniki jego szwagierki.<\/p>\n

Przedmioty mog\u0105 by\u0107 pocz\u0105tkiem ciekawej opowie\u015bci?<\/strong><\/p>\n

Oczywi\u015bcie! Jaki\u015b przyk\u0142ad? Mam teraz na palcu licz\u0105cy ponad sto lat sygnet po ciotce, a w\u0142a\u015bciwie ciotecznej babce, Stefanii z Ruszczykowskich Krosnowskiej. Ciotka Stenia nie mia\u0142a dzieci, by\u0142a snobk\u0105 i wariatk\u0105. M\u00f3wili o niej, \u017ce jest pijaczk\u0105 i \u0142ajdaczk\u0105, bo odbi\u0142a pewnej pani m\u0119\u017ca, ale opowiadano te\u017c, \u017ce jest bardzo dzielna. W czasie wojny by\u0142a \u017co\u0142nierzem Armii Krajowej, bra\u0142a udzia\u0142 w Powstaniu Warszawskim, a po 1945 r. trafi\u0142a do Fordonu jako wi\u0119zie\u0144 polityczny. Kiedy ona siedzia\u0142a w wi\u0119zieniu, jej matk\u0119 w niejasnych okoliczno\u015bciach zabi\u0142 samoch\u00f3d na ul. Rakowieckiej w Warszawie. Zosta\u0142y mi w domu dokumenty z umorzenia \u015bledztwa w sprawie jej \u015bmierci, a tak\u017ce okulary z jednym szk\u0142em. S\u0105 w kopercie, na kt\u00f3rej jest napisana data jej \u015bmierci i wyja\u015bnienie, co to s\u0105 za okulary. M\u00f3j ojciec by\u0142 jedynym spadkobierc\u0105 tej ciotki, wyprawi\u0142 jej pogrzeb z honorami wojskowymi. Bardzo ciotk\u0119 kocha\u0142am, cz\u0119sto bywa\u0142am u niej go\u015bciem i pami\u0119tam setki jej opowie\u015bci, kt\u00f3re co jaki\u015b czas spisuj\u0119. By\u0142a jedn\u0105 z najwspanialszych i najbarwniejszych postaci w naszej rodzinie.<\/p>\n

Przyt\u0142acza Ci\u0119 czasem nadmiar materia\u0142\u00f3w?<\/strong><\/p>\n

Nie. Ale trzysta razy dziennie \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce o co\u015b nie spyta\u0142am i nie ma ju\u017c kogo spyta\u0107. Cz\u0119sto si\u0119 te\u017c zastanawiam, co po nas zostanie? Nic? Elektroniczne pami\u0105tki? Pendrive pradziadka?
\nProwadzenie domowego archiwum poch\u0142ania chyba mn\u00f3stwo Twojego czasu?
\nWcale nie. Zawsze staram si\u0119 robi\u0107 kilka rzeczy na raz, np. jak skanuj\u0119 zdj\u0119cia, to gadam z przyjaci\u00f3\u0142k\u0105 przez telefon. A tak ca\u0142kiem serio \u2013 to mnie ciekawi. Uwa\u017cam, \u017ce je\u015bli chcemy si\u0119 dowiedzie\u0107, dok\u0105d zmierzamy, powinni\u015bmy wiedzie\u0107, kim jeste\u015bmy, a tego dowiemy si\u0119, badaj\u0105c sk\u0105d przychodzimy. Zgadzam si\u0119 z powiedzeniem, \u017ce frak dobrze le\u017cy w trzecim pokoleniu. Je\u015bli chcemy, \u017ceby nasi potomkowie nie czuli si\u0119 tym pierwszym pokoleniem, musimy im co\u015b da\u0107. Dlatego odtwarzam nasze drzewo genealogiczne, kt\u00f3re ma mn\u00f3stwo ga\u0142\u0119zi. Na przyk\u0142ad Eufrozyna Jops z Saskiej K\u0119py w Warszawie mia\u0142a a\u017c szesna\u015bcioro dzieci i wszystko to mam rozpisane. Ja pochodz\u0119 od jednej z jej c\u00f3rek, Karoliny Szenk.<\/p>\n

Robisz to sama, czy korzystasz z us\u0142ug profesjonalist\u00f3w?<\/strong><\/p>\n

Sama i z pomoc\u0105 krewnych. W ka\u017cdej rodzinie, jak dobrze poszuka\u0107, znajdzie si\u0119 kilku takich wariat\u00f3w jak ja. Zadzwoni\u0142a do mnie na przyk\u0142ad jaka\u015b pani i powiedzia\u0142a, \u017ce pochodzi od Anny Werner, jednej spo\u015br\u00f3d szesna\u015bciorga dzieci Eufrozyny. Oczywi\u015bcie od razu zaprosi\u0142am j\u0105 do siebie, ona pokaza\u0142a swoj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 drzewa genealogicznego, ja swoj\u0105, popor\u00f3wnywa\u0142y\u015bmy, podopisywa\u0142y\u015bmy to, czego nam brakowa\u0142o. Drzewo to jednak tylko suche informacje dotycz\u0105ce tego, kto z kim si\u0119 rozmna\u017ca\u0142. A mnie fascynuj\u0105 dokumenty \u017cycia spo\u0142ecznego i prywatnego. Dlatego jak ostatnio przyszed\u0142 do mnie kuzyn Olgierd, przez dwie noce skanowali\u015bmy to, co przyni\u00f3s\u0142. Bogdan Szenk, jego ojciec, by\u0142 prezesem ko\u0142a Citro\u00ebna w Automobilklubie Warszawskim. Mam wi\u0119c teraz w zbiorach fajne zdj\u0119cia z lat 50. i 60., a tak\u017ce pisma wysy\u0142ane przez niego do Ministerstwa Spraw Wewn\u0119trznych z pro\u015bb\u0105 o talon na Zaporo\u017cca.<\/p>\n

Gdzie szukasz brakuj\u0105cych informacji?<\/strong><\/p>\n

Korzystam z takich stron jak www.geneteka.genealodzy.pl czy www.geneszukacz.genealodzy.pl. Je\u015bli wiemy, czego potrzebujemy, mn\u00f3stwo archiw\u00f3w jest zeskanowanych, np. ksi\u0119gi parafialne. Wystarczy wpisa\u0107 imi\u0119 i nazwisko, nazw\u0119 parafii, miasto i wyskoczy nam akt urodzenia. Musimy si\u0119 tylko nauczy\u0107 odcyfrowywa\u0107 pismo r\u0119czne. Kiedy zacz\u0119\u0142am przeszukiwa\u0107 internet, trafi\u0142am te\u017c na stron\u0119 www.sejm-wielki.pl prowadzon\u0105 przez dra Marka Jerzego Minakowskiego, kt\u00f3ry zajmuje si\u0119 genealogi\u0105 potomk\u00f3w Sejmu Wielkiego. Odnalaz\u0142am tam J\u00f3zefa Faustyna Gorczyckiego, mojego praprapradziadka, kt\u00f3rego zdj\u0119cie stoi u mnie w sypialni na komodzie. Kiedy na niego na tej stronie trafi\u0142am, zacz\u0119\u0142am klika\u0107 w przodk\u00f3w, kt\u00f3rzy byli wcze\u015bniej. W pewnym momencie dosz\u0142am do dynastii Przemy\u015blid\u00f3w i jako\u015b tam bokiem do Mieszka I! Zawo\u0142a\u0142am syna, \u017ceby mu pokaza\u0107 najstarszego \u201eprzodka\u201d. Pop\u0142akali\u015bmy si\u0119 ze \u015bmiechu.<\/p>\n

A nie boisz si\u0119, \u017ce w przesz\u0142o\u015bci swojej rodziny znajdziesz co\u015b naprawd\u0119 strasznego?<\/strong><\/p>\n

Jestem na to przygotowana. W\u0142a\u015bciwie ju\u017c dawno temu odkry\u0142am dramatyczne historie. Jak mia\u0142am 19 lat dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce Zbigniew, m\u0142odszy brat mojego dziadka Bronis\u0142awa Piekarskiego, pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo. Kocha\u0142 si\u0119 w mojej babci Janinie Adamskiej, a ona postanowi\u0142a wyj\u015b\u0107 za m\u0105\u017c za mojego dziadka. Zbigniew tego nie wytrzyma\u0142, powiesi\u0142 si\u0119. By\u0142 to rodzinny sekret, kt\u00f3ry ja podst\u0119pem wydoby\u0142am od \u017cyj\u0105cych jeszcze wtedy krewnych, kt\u00f3rzy go znali, a potem pojecha\u0142am do Tczewa i tam grzeba\u0142am w ksi\u0119gach parafialnych. Ta historia sta\u0142a si\u0119 kanw\u0105 mojej dokumentalnej ksi\u0105\u017cki \u201eDziewi\u0119tnastoletni marynarz\u201d, w kt\u00f3rej opowiedzia\u0142am o swoim odkrywaniu bolesnej, rodzinnej tajemnicy i opublikowa\u0142am m.in. jego listy ze szko\u0142y morskiej w Tczewie i z podr\u00f3\u017cy statkiem szkolnym Lw\u00f3w. Po \u015bmierci mojego ojca zrozumia\u0142am, \u017ce nie wszystko mi powiedziano. Odkry\u0142am dokumenty dotycz\u0105ce \u015bmierci Zbigniewa, mi\u0119dzy innymi zeznania \u015bwiadk\u00f3w, a nawet jego zdj\u0119cie na katafalku. M\u00f3j ojciec to trzyma\u0142, bo wiedzia\u0142, \u017ce ma warto\u015b\u0107 historyczn\u0105.<\/p>\n

Takimi opowie\u015bciami te\u017c chcesz si\u0119 dzieli\u0107 z innymi?<\/strong><\/p>\n

Uwa\u017cam, \u017ce je\u015bli jak\u0105\u015b histori\u0105 si\u0119 nie dzielimy, to ona umiera. Sko\u0144czy\u0142am wydzia\u0142 historyczny i na umieranie historii si\u0119 nie zgadzam. Wszystkie \u201eskandale\u201d pieczo\u0142owicie przechowuj\u0119 w swojej pami\u0119ci i notuj\u0119. To wbrew pozorom pozwala nam lepiej zrozumie\u0107 samych siebie. Tymczasem wielu ludzi nie wie nic nawet o w\u0142asnych dziadkach, np. czy babcia lubi\u0142a si\u0119 \u015bmia\u0107. Ja wiem, \u017ce Julian Stec, ojciec mojej mamy, bohater wojny polsko-bolszewickiej, \u015bpiewa\u0142 babci g\u0142upie piosenki, znam ich s\u0142owa i melodie. Wiem, \u017ce wnukom na \u015bniadanie oferowa\u0142 tajemnicze \u201eczombarambi w kolorach\u201d, bo tak nazywa\u0142 smako\u0142yki. A przecie\u017c nie pozna\u0142am mojego dziadka, bo zmar\u0142 na 10 lat przed moim urodzeniem. Wiem te\u017c, \u017ce pradziadek Antoni Adamski nazywa\u0142 prababci\u0119 Leokadi\u0119 Karolin\u0119 z Przybytkowskich \u201eSkr\u0119cipitk\u0105\u201d i \u201eSalcesonem ewangelickim\u201d. To takie niby nic, a pokazuje, jaki to by\u0142 weso\u0142y cz\u0142owiek. Z drugiej strony \u2013 czy co\u015b si\u0119 sta\u0142o mojej ciotce, bo napisa\u0142am, \u017ce lubi\u0142a wypi\u0107 i odbi\u0142a komu\u015b m\u0119\u017ca? Nadal jest dla mnie wielk\u0105 intelektualistk\u0105, bohaterk\u0105, kole\u017cank\u0105 Alka, Rudego i Zo\u015bki. A \u017ce mia\u0142a s\u0142abo\u015b\u0107 do m\u0119\u017cczyzny, kt\u00f3ry w ko\u0144cu zosta\u0142 jej m\u0119\u017cem? C\u00f3\u017c, takie jest \u017cycie. Odkry\u0142am te\u017c, \u017ce jej dziadek \u2013 literat Antoni Skrzynecki, z kt\u00f3rego by\u0142a bardzo dumna, to pisarz antysemicki. Pewnie dlatego nie mia\u0142a ani jednej jego ksi\u0105\u017cki, cho\u0107 na pewno je zna\u0142a. On zmar\u0142 w 1923 r., zanim Hitler doszed\u0142 do w\u0142adzy. W mojej rodzinie by\u0142 te\u017c Eligiusz Niewiadomski, kt\u00f3ry zamordowa\u0142 prezydenta Gabriela Narutowicza. Ciotka Stenia wzi\u0119\u0142a sobie na bierzmowaniu na jego cze\u015b\u0107 imi\u0119 Eligia. I \u2013 co ciekawe \u2013 w\u0142a\u015bnie ona mia\u0142a zwyczaj nagina\u0107 histori\u0119 do swoich przekona\u0144 i upodoba\u0144. Pami\u0119tam, jak k\u0142\u00f3ci\u0142a si\u0119 z moj\u0105 mam\u0105 o genera\u0142a Jana Skrzyneckiego, kt\u00f3ry by\u0142 jej dalekim krewnym. Twierdzi\u0142a, \u017ce opracowania historyczne k\u0142ami\u0105, bo genera\u0142 Skrzynecki wcale nie by\u0142 tch\u00f3rzem, zamierza\u0142 wr\u00f3ci\u0107 do powstania, ale si\u0119 zdenerwowa\u0142. Opowiada\u0142a r\u00f3\u017cne takie fantasmagorie. Ta jej nieumiej\u0119tno\u015b\u0107 pogodzenia si\u0119 z historycznymi faktami ukszta\u0142towa\u0142a mnie jako historyka i genealoga amatora. Wiem, \u017ce przesz\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce si\u0119 nam nie podoba\u0107, ale nie jeste\u015bmy w stanie jej zmieni\u0107. Powinni\u015bmy wi\u0119c si\u0119 z ni\u0105 zmierzy\u0107, bez wzgl\u0119du na to, jak wygl\u0105da.<\/p>\n

5 sierpnia 2014
\n\u017ar\u00f3d\u0142o: http:\/\/www.piszemyplus.pl\/czytaj.php?s=wszyscy-sa-przy-mnie<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n