Gdy by\u0142am ma\u0142a nauczyciele, rodzice, bohaterowie ksi\u0105\u017cek, postaci z pierwszych stron gazet – s\u0142owem wszyscy, kt\u00f3rzy mogli by\u0107 autorytetem przekonywali mnie, \u017ce najtrudniej jest co\u015b napisa\u0107. Dzisiaj my\u015bl\u0119, \u017ce napisanie czegokolwiek jest sto razy prostsze od wydania tego drukiem…
\nTak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce pope\u0142ni\u0142am kilka dzie\u0142 i … chcia\u0142am je wyda\u0107. Uda\u0142o si\u0119. Dwa z nich ujrz\u0105 \u015bwiat\u0142o dzienne na jesieni. S\u0105 to felietony „Wzrockowisko” pisane dla m\u0142odzie\u017cowego dwutygodnika „Cogito” oraz powie\u015b\u0107 dla nastolatk\u00f3w.
\nZanim jednak wreszcie znalaz\u0142am wydawc\u00f3w na obie rzeczy trwa\u0142y d\u0142ugotrwa\u0142e rozmowy z potencjalnymi ch\u0119tnymi. Te rozmowy okre\u015bli\u0142am mianem „drogi przez m\u0119k\u0119”. Cho\u0107 przecie\u017c koledzy literaci i dziennikarze uprzedzali, \u017ce przebieg rozm\u00f3w mo\u017ce by\u0107 zaskakuj\u0105cy…
\nZ ka\u017cdym z wydawnictw rozmow\u0119 zaczyna\u0142am od przedstawienia i s\u0142\u00f3w:
\n– Chcia\u0142abym rozmawia\u0107 z kim\u015b kto u pa\u0144stwa zajmuje si\u0119 propozycjami wydawniczymi…
\nI oto w jednym z wydawnictw us\u0142ysza\u0142am m\u0119ski g\u0142os, kt\u00f3ry nie przerywaj\u0105c jedzenia, g\u0142o\u015bno glami\u0105c spyta\u0142:
\n– A wi\u0119c napisa\u0142a pani co\u015b ciekawego?
\nUs\u0142yszawszy to absurdalne pytanie (zadane przez nie wiadomo kogo, gdy\u017c dziwnym trafem w instytucjach zanika dobry obyczaj przedstawiania si\u0119) odpar\u0142am:
\n– Nie. Napisa\u0142am 280 stron nudy, ale dzwoni\u0119 do pana i „bior\u0119 pod siusiu”, by mi pan z lito\u015bci wyda\u0142! Facet zaniem\u00f3wi\u0142, nawet przez chwil\u0119 my\u015bla\u0142am, \u017ce zaglama\u0142 si\u0119 na \u015bmier\u0107, gdy\u017c i owo wielce kulturalne galmanie usta\u0142o. Potem jednak okaza\u0142o si\u0119, \u017ce anonimowy pan musia\u0142 przemy\u015ble\u0107 to wszystko co us\u0142ysza\u0142 i po przemy\u015bleniu obrazi\u0142 si\u0119 \u015bmiertelnie. Wysnu\u0142am taki wniosek, poniewa\u017c odpar\u0142, \u017ce nie wydaje nic dla m\u0142odzie\u017cy, bo m\u0142odzie\u017c nie czyta, za\u015b na moj\u0105 uwag\u0119, \u017ce za moment ta nie czytaj\u0105ca m\u0142odzie\u017c zamieni si\u0119 w nie czytaj\u0105cych doros\u0142ych i wtedy on starci prac\u0119 odpar\u0142, \u017ce trudno i obra\u017cony g\u0142o\u015bno glami\u0105c od\u0142o\u017cy\u0142 s\u0142uchawk\u0119.
\nW innym wydawnictwie nie spytano nawet co napisa\u0142am. Nie obchodzi\u0142o ich, czy jest to powie\u015b\u0107, czy dokument, czy mo\u017ce podr\u0119cznik, gdy\u017c z miejsca zosta\u0142am poinformowana, \u017ce plan wydawniczy maj\u0105 zape\u0142niony na 3 lata wprz\u00f3d. Gdy niezra\u017cona a lekko zdenerwowana odpar\u0142am, \u017ce mo\u017ce jestem przysz\u0142\u0105 noblistk\u0105 i przejdzie im ko\u0142o nosa szansa na wydanie wielkiego dzie\u0142a, po\u0142\u0105czono mnie z pani\u0105 dyrektor, kt\u00f3ra powiedzia\u0142a, \u017ce mog\u0119 by\u0107 laureatem Nobla, pulitzera i czego tam mi si\u0119 \u017cywnie podoba (jak rozumiem: Z\u0142otej Palmy w Cannes, Wiktora, Oskara, Z\u0142otego Lwa, Z\u0142otego Nied\u017awiedzia itd.) ona nie chce nawet tego czyta\u0107, bo maj\u0105 kup\u0119 roboty z ksi\u0105\u017ckami, na kt\u00f3re podpisali umowy.
\nGdzie\u015b tam jeszcze powiedziano mi, \u017ce nie wydaj\u0105 innych ksi\u0105\u017cek ni\u017c t\u0142umaczenia, a gdzie\u015b tam, \u017ce nie wydaj\u0105 powie\u015bci, bo tego nikt nie czyta, a w kolejnym, \u017ce wydaj\u0105 ksi\u0105\u017cki tylko jednego autora! (sic!)
\nJednak te wszystkie rozmowy by\u0142y niczym w por\u00f3wnaniu z rozmow\u0105, podczas kt\u00f3rej na swej standardowe pytanie o to kto zajmuje si\u0119 propozycjami wydawniczymi us\u0142ysza\u0142am, \u017ce … nie ma kogo\u015b takiego. Spyta\u0142am wi\u0119c, sk\u0105d bior\u0105 ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re wydaj\u0105. M\u0119ski i oczywi\u015bcie anonimowy g\u0142os w s\u0142uchawce oznajmi\u0142 mi, \u017ce owe ksi\u0105\u017cki znajduj\u0105! Tak po prostu! Jedni znajduj\u0105 na ulicy 10 groszy a inni ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re mo\u017cna wyda\u0107? Zdziwi\u0142am si\u0119 i spyta\u0142am owego anonimowego pana, czy znajduj\u0105 je na ulicy czy na \u015bmietniku, a wtedy \u00f3w pan krzykn\u0105\u0142 do mnie:
\n– Pani sobie \u017cartuje!
\nOdpowiedzia\u0142am mu wi\u0119c, \u017ce nie \u017cartuj\u0119, ale chc\u0119 po prostu wiedzie\u0107 gdzie. Wtedy \u00f3w pan poinformowa\u0142 mnie, \u017ce … jego szefowie dzwoni\u0105 do autor\u00f3w.
\n– Rozumiem – odpar\u0142am. – To co\u015b jak z chodzeniem ksi\u0119\u017cy po kol\u0119dzie. Czy m\u00f3g\u0142by mi pan powiedzie\u0107, kiedy b\u0119d\u0105 dzwoni\u0107 do autor\u00f3w z Warszawy, a konkretnie z Saskiej K\u0119py i Goc\u0142awia, bo chcia\u0142abym by\u0107 w domu?
\nPan najwyra\u017aniej si\u0119 troch\u0119 w\u015bciek\u0142, gdy\u017c a\u017c warkn\u0105\u0142 pytaj\u0105c o co mi chodzi. Odpowiedzia\u0142am zgodnie z prawd\u0105:
\n– Napisa\u0142am ksi\u0105\u017ck\u0119 i dzwoni\u0119 po wydawnictwach z nadziej\u0105, \u017ce kto\u015b do niej zajrzy, a poniewa\u017c us\u0142ysza\u0142am przed chwil\u0105 od pana, \u017ce dzwonicie do autor\u00f3w, wi\u0119c teraz macie komfortow\u0105 sytuacj\u0119: oto autor zadzwoni\u0142 do was. Nie trzeba wydawa\u0107 kupy pieni\u0119dzy na telefon i poszukiwanie go…
\nPan jednak uzna\u0142, \u017ce ja bardzo dziwnie rozmawiam. Ja za\u015b poinformowa\u0142am go, \u017ce rozmawiam tak jak on t\u0119 rozmow\u0119 prowadzi. Doda\u0142am nawet, \u017ce logiczne jest, \u017ce je\u015bli kto\u015b co\u015b napisa\u0142 i uwa\u017ca, \u017ce jest to fajne to chce to wyda\u0107. Logiczne jest te\u017c, \u017ce dzwoni wtedy do wydawnictwa. Po tych logicznych argumentach Pan pozwoli\u0142 mi \u0142askawie na przys\u0142anie pisma zach\u0119caj\u0105cego do wydania ksi\u0105\u017cki. Pismo napisa\u0142am i … do dzisiaj trwa przejmuj\u0105ca cisza… Milcz\u0105 r\u00f3wnie\u017c pozosta\u0142e wydawnictwa, do kt\u00f3rych przed kilkoma miesi\u0105cami wys\u0142a\u0142am wydruki, a jest tych wydawnictw w sumie ponad 10! Tylko do jednego zadzwoni\u0142am spyta\u0107 si\u0119 kiedy mog\u0119 spodziewa\u0107 si\u0119 jakiej\u015b odpowiedzi. \u017be\u0144ski, anonimowy oczywi\u015bcie, g\u0142os poinformowa\u0142 mnie, \u017ce „jak szefowa przyjdzie to zadecyduje, czy my si\u0119 w og\u00f3le do pani odezwiemy”. Spyta\u0142am wi\u0119c, czy to oznacza, \u017ce jak przeczytaj\u0105 i si\u0119 im na przyk\u0142ad nie spodoba to nie dadz\u0105 zna\u0107? Wtedy pani ku memu zdumieniu odpar\u0142a, \u017ce … szefowa musi podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 czy w og\u00f3le przeczyta (sic!)
\n\u017beby cho\u0107 jedna osoba siedz\u0105ca za wydawniczym biurkiem powiedzia\u0142a, \u017ce to co proponuj\u0119 jest do bani, chrzanu, na drzewo i w og\u00f3le won, uzna\u0142abym to wszystko za sytuacj\u0119 normaln\u0105. Ale tego nikt mi nie powiedzia\u0142. Nie m\u00f3g\u0142. Nikt nie przeczyta\u0142! Umow\u0119 podpisa\u0142am z dwoma wydawnictwami, kt\u00f3re … przeczyta\u0142y przez grzeczno\u015b\u0107, a wydawa\u0107 nie mia\u0142y zamiaru! Jest mi ca\u0142y czas smutno, bo co\u015b mi si\u0119 wydaje, \u017ce nic si\u0119 nie wydaje… no, mo\u017ce nie mnie, ale na pewno innym. Jedna kole\u017canka, kt\u00f3ra od 3 lat pr\u00f3buje wyda\u0107 tomik poezji powiedzia\u0142a, \u017ce powinnam by\u0107 dumna i blada z tego, \u017ce podpisa\u0142am umowy, bo to jest najtrudniejsze… Jakimi wi\u0119c idiotami byli moi nauczyciele, rodzice, bohaterowie m\u0142odzie\u0144czych lektur, i wszyscy ci, kt\u00f3rzy latami wmawiali mi, \u017ce najtrudniej jest cokolwiek napisa\u0107? \u017be bycie cz\u0142owiekiem pi\u00f3ra jest sztuk\u0105?<\/p>\n
stycze\u0144 2001<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Gdy by\u0142am ma\u0142a nauczyciele, rodzice, bohaterowie ksi\u0105\u017cek, postaci z pierwszych stron gazet – s\u0142owem wszyscy, kt\u00f3rzy mogli by\u0107 autorytetem przekonywali mnie, \u017ce najtrudniej jest co\u015b napisa\u0107. Dzisiaj my\u015bl\u0119, \u017ce napisanie czegokolwiek jest sto razy prostsze od wydania tego drukiem… Tak … Continue reading