![\"\"](\"http:\/\/psedytor.waw.pl\/userfiles\/widok-w-gore.jpg\")
Wie\u017ce World Trade Center widziane z do\u0142u. Tu pracowa\u0142o ponad 50 tysi\u0119cy os\u00f3b, mie\u015bci\u0142o si\u0119 tu 500 firm. Miesi\u0119cznie odwiedza\u0142o to miejsce 200 tysi\u0119cy zwiedzaj\u0105cych. Gdy pokaza\u0142am to zdj\u0119cie znajomym m\u00f3wili, \u017ce nic szczeg\u00f3lnego. Jeden z koleg\u00f3w, kt\u00f3ry tak\u017ce odwiedzi\u0142 kiedy\u015b Nowy Jork powiedzia\u0142: „Takie samiu\u015bkie zrobi\u0142em! Przecie\u017c inaczej si\u0119 nie da!”<\/strong><\/p>\nNagle zadzwoni\u0142 telefon, moja przyjaci\u00f3\u0142ka Krysia Prostak pracuj\u0105ca w Informacyjnej Agencji Radiowej powiedzia\u0142a, \u017ceby\u015bmy z D.\u00a0w\u0142\u0105czyli CNN, bo jaki\u015b samolot uderzy\u0142 w World Trade Center.
\nW tym momencie przerwa\u0142am pisanie felietonu, do kt\u00f3rego potem nie mog\u0142am ju\u017c psychicznie wr\u00f3ci\u0107. Od tej pory wszystko dzia\u0142o si\u0119 ju\u017c na naszych oczach, a tak\u017ce na oczach ca\u0142ego \u015bwiata, kt\u00f3ry \u015bledzi\u0142 wydarzenia na ekranach telewizyjnych ro\u017cnych stacji. Wygl\u0105da\u0142o to jak kiepski film science-fiction. Tyle, \u017ce dzia\u0142o si\u0119 przecie\u017c naprawd\u0119.
\nTen wtorkowy dzie\u0144 by\u0142 wyj\u0105tkowo okropny. Nie dalej jak w poniedzia\u0142ek prze\u017cyli\u015bmy k\u0142\u00f3tni\u0119 ze znajomym i jego \u017con\u0105. Oboje na sta\u0142e mieszkaj\u0105 w Nowym Jorku. M\u00f3wili, \u017ce m\u00f3j ch\u0142op zrobi\u0142 b\u0142\u0105d opuszczaj\u0105c Stany Zjednoczone i Nowy Jork, bo pracuj\u0105c tam przy windach dorobi\u0142by si\u0119 czego\u015b, a tutaj… nie dorobi si\u0119 niczego nawet b\u0119d\u0105c konsultantem do spraw biznesu.
\nZnajomy pracuje jako mechanik przy windach, a jego \u017cona sprz\u0105ta biura w World Trade Center! Przepraszam. Sprz\u0105ta\u0142a!
\nPatrz\u0105c w ekran telewizora oboje z D. my\u015bleli\u015bmy o k\u0142\u00f3tni. Ale te\u017c i o tym, \u017ce nie odprowadzili\u015bmy ich na samolot, kt\u00f3ry na 10 minut przed tragedi\u0105 wystartowa\u0142 z lotniska na Ok\u0119cie w kierunku Londynu gdzie znajomy mia\u0142 mie\u0107 przesiadk\u0119. Jego \u017cona mia\u0142a lecie\u0107 tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej. Tego samego dnia wylecia\u0142a do stan\u00f3w jej rodzona siostra z siedemnastoletnim synem. Ci z kolei mieli mie\u0107 przesiadk\u0119 w Helsinkach.
\nGdy BBC i CNN, kt\u00f3re na zmian\u0119 ogl\u0105dali\u015bmy, najpierw pokaza\u0142y jak drugi samolot uderzy\u0142 w drug\u0105 z wie\u017c, a potem jak kolejny uderzy\u0142 w Pentagon, jeszcze jeden za\u015b zestrzelono pod Pitsburgiem – my\u015bleli\u015bmy o jednym. Jak to jest mo\u017cliwe?
\nSiedzieli\u015bmy przed telewizyjnym ekranem zmartwiali. W ko\u0144cu D.\u00a0mieszka\u0142 tam 10 lat, ja za\u015b by\u0142am w tym kraju trzykrotnie.
\nRaz zgodnie z zach\u0119t\u0105, wypisan\u0105 na ulotkach krzycz\u0105cych „Touch the sky! Go on the top of the World Trade Center” wjecha\u0142am windami na 110 pi\u0119tro i … dotkn\u0119\u0142am nieba.<\/p>\n
W wietrzny kwietniowy dzie\u0144 stan\u0119\u0142am na dachu Tower-2, gdzie mie\u015bci\u0142 si\u0119 taras widokowy kompleksu World Trade Center. Por\u00f3wnywa\u0142am ten widok z widokiem z Empire State Building, gdzie by\u0142am poprzedniego dnia. R\u00f3\u017cnica 20 metr\u00f3w, a jednak… Jednak stwierdzi\u0142am, \u017ce to b\u0119dzie milsz\u0105 pami\u0105tk\u0105 po wizycie na dachu \u015bwiata ni\u017c na przyk\u0142ad breloczek. Zw\u0142aszcza, \u017ce zdj\u0119cie dostawa\u0142o si\u0119 w dw\u00f3ch egzemplarzach i w specjalnym albumie ka\u017cde. Na albumie by\u0142o napisane, \u017ce je\u015bli kiedykolwiek b\u0119d\u0119 chcia\u0142a uzyska\u0107 wi\u0119cej odbitek mog\u0119 zadzwoni\u0107 lub napisa\u0107. Wystarczy tylko poda\u0107 numer, znajduj\u0105cy si\u0119 na odwrocie fotografii. Na ok\u0142adce by\u0142 te\u017c adres internetowy: http:\/\/www.wtc-top.com. Podesz\u0142am do komputera i wystuka\u0142am go w oknie przegl\u0105darki. Strona nie by\u0142a ju\u017c dost\u0119pna. Zanim poinformowa\u0142am o tym D. us\u0142ysza\u0142am jego krzyk. Oto pierwsza z wie\u017c zawali\u0142a si\u0119 jak zamek z piasku. Najbardziej boj\u0119 si\u0119 o Solange. To przyjaci\u00f3\u0142ka jeszcze mojego Taty. Solange ma 60 lat i jest p\u00f3\u0142 Polk\u0105 p\u00f3\u0142 Fracuzk\u0105. Polskiego zacz\u0119\u0142a si\u0119 uczy\u0107 maj\u0105c 11 lat na … paryskiej Sorbonie. Odwiedzali\u015bmy j\u0105 w Nowym Jorku wszyscy, a i ona go\u015bci\u0142a u nas w Warszawie kilkukrotnie. By\u0142a i jest najbardziej niesamowit\u0105 osob\u0105 jak\u0105 kiedykolwiek pozna\u0142am. Dumna ze swoich polskich korzeni dopytywa\u0142a mnie o … polskie brzydkie wyrazy, bo tego na Sorbonie nie ucz\u0105! Solange z zawodu fotografik i filmowiec dzisiaj jest na emeryturze. Mieszka z kotem, z kt\u00f3rym rozmawia po francusku, na ostatnim pi\u0119trze domu na Prince Street w samym sercu Soho – jednej z po\u0142udniowych dzielnic Manhattanu. We wtorek, w kilka godzin po tragedii jej telefon milczy. W dzie\u0144 po tragedii Solange opisuje mi downtown jako wymar\u0142e miasto. Wprawdzie mieszka\u0144com nie odci\u0119to pr\u0105du, gazu i wody, ale nie dzia\u0142a komunikacja miejska, nie dzia\u0142aj\u0105 te\u017c sklepy i restauracje. Ulice s\u0105 puste. Tylko w bezpo\u015bredniej okolicy miejsca, w kt\u00f3rym dosz\u0142o do tragedii kr\u0105\u017c\u0105 s\u0142u\u017cby ratownicze, policja, stra\u017c po\u017carna i gwardia narodowa. Dwa dni po tragedii znajomi z rozg\u0142o\u015bni radiowych i stacji telewizyjnych wydzwaniaj\u0105 do nas po numery telefon\u00f3w zwyk\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w nowego Jorku. Potrzebuj\u0105 informacji o tym jak wygl\u0105da \u017cycie w mie\u015bcie, w kt\u00f3rym zawali\u0142 si\u0119 szczyt \u015bwiata.<\/p>\n Solange po raz kolejny opowiada o tym kilku moim kole\u017cankom. Jej g\u0142os idzie w eter na ca\u0142\u0105 Polsk\u0119. „Przechodnie s\u0105 legitymowani, obowi\u0105zkowo wi\u0119c trzeba mie\u0107 przy sobie paszporty. Po downtown mog\u0105 porusza\u0107 si\u0119 jedynie mieszka\u0144cy tej dzielnicy. To troch\u0119 jak okupacja – m\u00f3wi Solange, – ale … \u017cycie na ameryka\u0144skiej ziemi uczy optymizmu. Nie b\u0119dzie tak wiecznie. Ameryka otrz\u0105\u015bnie si\u0119 z tego. Tylko \u017ceby ten kurz opad\u0142, bo w p\u0142ucach strasznie zatyka.” Wrzesie\u0144 2001<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Mia\u0142am napisa\u0107 szyderczy felieton. W\u0142a\u015bnie ko\u0144czy\u0142am swoje wynurzenia o tym jaka g\u0142upia jest nasza Polonia, kt\u00f3rej przedstawiciele siedz\u0105c w \u015bmierdz\u0105cym Nowym Jorku i zrywaj\u0105c azbest uwa\u017caj\u0105 si\u0119 za lepszych od rodak\u00f3w pozosta\u0142ych w kraju, mnie za\u015b niekt\u00f3rzy jej przedstawiciele uwa\u017caj\u0105 … Continue reading ![\"\"](\"http:\/\/psedytor.waw.pl\/userfiles\/ja-na-dachu.jpg\")
To ja na dachu jednego z bli\u017aniak\u00f3w – Tower 2. Wej\u015b\u0107 bowiem mo\u017cna by\u0142o tylko na jeden taras widokowy. Na dachu drugiego bli\u017aniaka znajdowa\u0142a si\u0119 kawiarnia. Okna na \u015bwiat, czyli „Windows of the world” – Tower 1. Kiedy poproszony przeze mnie turysta robi mi zdj\u0119cie wieje wiatr. Nie chce mi si\u0119 tu d\u0142u\u017cej sta\u0107 i my\u015bl\u0119 sobie, \u017ce przecie\u017c nie raz b\u0119d\u0119 w Nowym Jorku. Przecie\u017c jeszcze nie umieram, a te wie\u017ce b\u0119d\u0105 sta\u0107 wiecznie.<\/strong><\/p>\n
\nDzisiaj wiem ju\u017c co widzieli ci, kt\u00f3rzy skakali z okien wie\u017c. Nie wiem tylko co czuli, gdy ich bia\u0142e chusteczki powiewa\u0142y z g\u00f3ry.
\nOderwa\u0142am si\u0119 od ekranu, by wyci\u0105gn\u0105\u0107 zdj\u0119cie, kt\u00f3re zrobi\u0142a mi obs\u0142uga turystyczna WTC. Kosztowa\u0142o 15$ i d\u0142ugo si\u0119 waha\u0142am, czy mog\u0119 sobie pozwoli\u0107 na taki spory jak na polsk\u0105 kiesze\u0144 wydatek, maj\u0105c w\u0142asny aparat.<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/psedytor.waw.pl\/userfiles\/pamiatka.jpg\")
To zdjecie zrobiono mi, gdy wchodzi\u0142am do gmachu i oczekiwa\u0142am w d\u0142ugiej kolejce wioz\u0105cej mnie na sam szczyt. Bowiem to na szczycie mo\u017cna by\u0142o odebrac fotografie. By\u0142y one w dw\u00f3ch egzemplarzach, ka\u017cda w specjalnej ok\u0142adce zawieraj\u0105cej najwa\u017cniejsze informacje o tym, jak uzyskac wi\u0119cej odbitek. Cena pami\u0105tki to 15$. Jeszcze niedawno mog\u0142am zam\u00f3wi\u0107 wi\u0119cej odbitek dzwoni\u0105c do WORLD TRADE CENTER pod podany na ok\u0142adce numer: 888-887-5856 podaj\u0105c m\u00f3j numer zwiedzaj\u0105cego: 40600047NN1A53. Dzi\u015b to zdj\u0119cie jest dla mnie wstrz\u0105saj\u0105c\u0105 pami\u0105tk\u0105.<\/strong><\/p>\n
\nSiedz\u0105c przed telewizorem nie bali\u015bmy si\u0119 o znajomego. By\u0142 przecie\u017c w samolocie lec\u0105cym do Londynu. Z dala wi\u0119c od terroryst\u00f3w rozbijaj\u0105cych Boeingi o przepe\u0142nione lud\u017ami budynki. My\u015bleli\u015bmy jednak o tym jak on wr\u00f3ci do domu no i co jest z reszt\u0105 innych naszych znajomych, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 w Wielkim Jab\u0142ku. Wprawdzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka na Brooklynie lub w Queens, ale pracuj\u0105 na Manhattanie. Dzwonili\u015bmy do wszystkich. Ich kom\u00f3rki nie odpowiada\u0142y. Dopiero po chwili zorientowali\u015bmy si\u0119, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 spowodowane tym, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 anten umocowana by\u0142a na dachach bli\u017aniaczych wie\u017cowc\u00f3w.<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/psedytor.waw.pl\/userfiles\/wtc-z-empire.jpg\")
Od 11 wrze\u015bnia panorama po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Manhattanu, widziana z Empire State Building, wygl\u0105da inaczej. oto jak wygl\u0105da\u0142a jeszcze nie tak dawno…<\/strong><\/p>\n
\nW kilka godzin po starcie samolotu z Warszawy do Londynu wiemy ju\u017c, \u017ce przestrze\u0144 powietrzna nad Stanami Zjednoczonymi zostaje zamkni\u0119ta. Wszystkie samoloty maj\u0105 by\u0107 kierowane do Kanady. W niespe\u0142na godzin\u0119 p\u00f3\u017aniej kanadyjskie niebo r\u00f3wnie\u017c zostaje zamkni\u0119te. Szukamy naszego znajomego. Jego \u017cona, kt\u00f3ra jest w mieszkaniu syna bierze krople nasercowe. Pr\u00f3bujemy dzwoni\u0107 do Lotu i British Airways. Bezskutecznie. Przeci\u0105\u017cone linie wci\u0105\u017c s\u0105 zaj\u0119te. Znajomy znajduje si\u0119 po kilku godzinach. Jest z powrotem na Ok\u0119ciu. Urywanymi zdaniami opowiada jak wyl\u0105dowa\u0142 na lotnisku Heathrow w Londynie. Tam poinformowano go, \u017ce albo mo\u017ce zosta\u0107 w Londynie albo wr\u00f3ci\u0107 do Polski. Do Stan\u00f3w lecie\u0107 nie mo\u017ce. Nie powiedziano jednak dlaczego. Dopiero w Polsce po raz pierwszy spogl\u0105da na ekran telewizora. Dop\u00f3ki nie spojrza\u0142 we\u0144, my\u015bla\u0142 \u017ce zawalenie si\u0119 wie\u017c World Trade Center to \u017cart. Tylu jego koleg\u00f3w pracowa\u0142o tam na windach…
\nW mi\u0119dzyczasie dzwoni jego szwagierka z Helsinek. Zdecydowa\u0142a si\u0119 tam pozosta\u0107.
\nDo mieszkaj\u0105cej w Soho Solange dodzwaniam si\u0119 dopiero w \u015brod\u0119. Gdy w s\u0142uchawce s\u0142ysz\u0119 jej powiedziane z francuskim akcentem „Hallo” nie mog\u0119 powstrzyma\u0107 \u0142ez. Solange za\u015b opowiada, \u017ce by\u0142a o kilka przecznic dalej, gdy nast\u0105pi\u0142 straszliwy huk. Z biura w kt\u00f3rym si\u0119 znajdowa\u0142a wybiegli wszyscy. Gdy w drug\u0105 z wie\u017c uderzy\u0142 samolot Solange my\u015bla\u0142a, \u017ce to trzecia wojna \u015bwiatowa.<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/psedytor.waw.pl\/userfiles\/z-wtc-na-pd.jpg\")
Widok z dachu WTC na po\u0142udnie Manhattanu i statu\u0119 wolno\u015bci.<\/strong><\/p>\n
\n![\"\"](\"http:\/\/psedytor.waw.pl\/userfiles\/z-wtc-na-w.jpg\")
Widok z World Trade Center na wschodni\u0119 stron\u0119 Nowego Jorku, czyli dzielnice brooklyn. Ten most, kt\u00f3ry wida\u0107 jako bli\u017cszy, to Brooklyn Bridge. Ma on 486 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci, wi\u0119c niewiele wi\u0119cej od wie\u017c World Trade center bez anten, za\u015b mniej od wie\u017c World Trade Center z antenami.<\/strong><\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/psedytor.waw.pl\/userfiles\/lobby-wtc.jpg\")
By wej\u015b\u0107 do World Trade Center, trzeba by\u0142o najpierw przej\u015b\u0107 przez wielkie lobby. Tutaj ka\u017cdemu tury\u015bcie robiono zdj\u0119cie, kt\u00f3re odebra\u0107 mo\u017cna by\u0142o po wjechaniu na dach – szczyt \u015bwiata, czyli po angielsku „Top of the world”. W g\u0142ebi widac d\u0142ug\u0105 kolejk\u0119 ludzi. Wjazd na dach trwa\u0142 kr\u00f3tko.<\/strong><\/p>\n
\nPatrz\u0119 jeszcze raz na zdj\u0119cia, kt\u00f3re zrobi\u0142am w Nowym Jorku. Dwie wie\u017ce biegn\u0105ce ku niebu, panorama po\u0142udniowego Manhattanu widziana z dachu Empire State Building… nic nie jest wieczne.<\/p>\n