{"id":7915,"date":"2017-10-17T12:06:06","date_gmt":"2017-10-17T10:06:06","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarska.com.pl\/?page_id=7915"},"modified":"2017-10-17T12:06:06","modified_gmt":"2017-10-17T10:06:06","slug":"recenzja-bozeny-itoya","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/piekarska.com.pl\/?page_id=7915","title":{"rendered":"Recenzja Bo\u017ceny Itoya"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Powie\u015b\u0107 „Dzika” Ma\u0142gorzaty Karoliny Piekarskiej przeznaczona jest dla m\u0142odzie\u017cy (zw\u0142aszcza w wieku gimnazjalnym) i stanowi kontynuacj\u0119 „Tropicieli”. Obie ksi\u0105\u017cki ukaza\u0142y si\u0119 jako wznowienia w wydawnictwie Nasza Ksi\u0119garnia, z ilustracjami Agnieszki\u00a0\u015awi\u0119tek. Mimo \u017ce seria ta wydaje si\u0119 mniej popularna od „Klasy Pani Czajki” (do kt\u00f3rej nawi\u0105zanie znajdziemy zreszt\u0105 w „Dzikiej”) i „LO-terii” tej samej autorki, uwa\u017cam j\u0105 za niezwykle wa\u017cn\u0105 pozycj\u0119 w polskiej literaturze dla m\u0142odzie\u017cy. Powinien pozna\u0107 j\u0105 ka\u017cdy, komu zale\u017cy na emocjonuj\u0105cej lekturze, znajomo\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata nastolatk\u00f3w lub po prostu adresowanych do nich wytwor\u00f3w kultury.<\/div>\n
„Dzika” zachwyci\u0142a mnie bezpo\u015brednio\u015bci\u0105 i prostot\u0105. Nie znajdziemy tu ani jednego zb\u0119dnego akapitu, wybuja\u0142ych rozwa\u017ca\u0144 i g\u00f3rnolotnych stwierdze\u0144, jakie czasem wciskane s\u0105 przez autor\u00f3w w usta i g\u0142owy nastoletnich bohater\u00f3w. Tutaj gimnazjalista jest po prostu gimnazjalist\u0105, a nie rozpoetyzowanym my\u015blicielem. Oszcz\u0119dno\u015b\u0107 w opisie dozna\u0144 i charakter\u00f3w nie wyklucza bogactwa wra\u017ce\u0144 i zainteresowa\u0144 m\u0142odych ludzi. Autorka odpowiednio wywa\u017cy\u0142a proporcje mi\u0119dzy w\u0105tkami detektywistycznymi, varsavianistycznymi, obyczajowymi, aktywno\u015bci\u0105 harcersk\u0105 i mi\u0142o\u015bci\u0105.<\/div>\n
<\/div>\n
\u2013\u00a0Ale ja taki nie jestem\u00a0<\/i>\u2013<\/i>\u00a0odpar\u0142 Rafa\u0142.<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0To te\u017c wiem. Ciekawe tylko, jak d\u0142ugo wytrzymasz, kiedy si\u0119 zacznie.<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Ale co?<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Dokuczanie mi.<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0My\u015blisz, \u017ce klasa b\u0119dzie ci dokucza\u0107?<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Sam zobaczysz.<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0S\u0142uchaj… \u2013 Rafa\u0142 spojrza\u0142 na Alicj\u0119. Chcia\u0142 przerwa\u0107 rozmow\u0119 na dra\u017cliwy temat. \u2013 Czy chcia\u0142aby\u015b nale\u017ce\u0107 do harcerstwa?<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Do harcerstwa? \u2013 Alicja a\u017c przystan\u0119\u0142a na chodniku.<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0No co si\u0119 tak dziwisz? Ja nale\u017c\u0119. Zbi\u00f3rki s\u0105 w pi\u0105tki po po\u0142udniu. Jest fajnie. Na przyk\u0142ad m\u00f3j najlepszy kumpel jest ze mn\u0105 w dru\u017cynie. Chodzi do r\u00f3wnoleg\u0142ej klasy…<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Ten rudy? Co z t\u0105 blondynk\u0105 kr\u0119ci?<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0No… To bardzo fajny ch\u0142opak.<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0A ona?<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Te\u017c fajna.<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0My\u015blisz, \u017ce mnie przyjm\u0105?<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0A czemu mieliby nie przyj\u0105\u0107? Zasada jest prosta… \u2013 zacz\u0105\u0142, ale nie zd\u0105\u017cy\u0142 nic wi\u0119cej powiedzie\u0107. Tu\u017c przed nimi wyr\u00f3s\u0142 ojciec. Mina zdradza\u0142a, \u017ce stary Subocz nie jest zadowolony ze spotkania z synem. Dlaczego?<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0A gdzie ty si\u0119 w\u0142\u00f3czysz? \u2013 spyta\u0142 gro\u017anie.<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0No… przecie\u017c wracam do domu.<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0A to co? \u2013 Subocz spojrza\u0142 gro\u017anie na Alicj\u0119.<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Tata, to jest Alicja… Przecie\u017c znasz z widzenia… Wnuczka pani Rudnickiej…<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Wiem \u2013 przerwa\u0142 ojciec. \u2013 I \u017ceby mi to by\u0142o ostatni raz. Nie \u017cycz\u0119 sobie wi\u0119cej z ni\u0105 kontakt\u00f3w. Tfu! \u2013 demonstracyjnie naplu\u0142 na chodnik.<\/i><\/div>\n
<\/div>\n
G\u0142\u00f3wnymi bohaterami s\u0105 pi\u0119tnastoletni Rafa\u0142 i Alicja \u2013 mieszka\u0144cy Saskiej K\u0119py, gimnazjali\u015bci, harcerze. Ch\u0142opca poznali\u015bmy ju\u017c w „Tropicielach”, ale jego kole\u017canka jest now\u0105 postaci\u0105. Obecno\u015b\u0107 dziewczyny od pierwszych stron wnosi niepok\u00f3j, problemy, poniewa\u017c jest ona dzieckiem ma\u0142\u017ce\u0144stwa afryka\u0144sko-polskiego, ma ciemn\u0105 sk\u00f3r\u0119 i egzotyczne nazwisko, a wszystko to na przemian bawi i rozw\u015bciecza otoczenie. Alicja wprowadza si\u0119 do babci mieszkaj\u0105cej w tym samym budynku, co Rafa\u0142, kt\u00f3ry od pierwszej chwili nie mo\u017ce od niej oderwa\u0107 oczu i my\u015bli. Zostaj\u0105 kompanami ze szkolnej \u0142awki, harcerstwa, powoli u\u015bwiadamiaj\u0105 sobie, \u017ce \u0142\u0105czy ich co\u015b wi\u0119cej. Jednak jest to tylko jeden z plan\u00f3w powie\u015bci, na innych obserwujemy problemy rodzinne obojga bohater\u00f3w, ich cz\u0119\u015bciowe wykluczenie (r\u00f3\u017cnego rodzaju), dopadaj\u0105ce m\u0142odych duchy przesz\u0142o\u015bci rodzic\u00f3w, specyfik\u0119 spo\u0142eczno\u015bci warszawskiej Pragi oraz, a w\u0142a\u015bciwie przede wszystkim, afer\u0119 kryminaln\u0105, w jak\u0105 zostaje wpl\u0105tany ca\u0142y zast\u0119p Tropicieli i przynajmniej jedna reprezentantka zast\u0119pu Fotografek.<\/div>\n
Zadanie roczne harcerzy koncentruje si\u0119 wok\u00f3\u0142 dzia\u0142ek w ich dzielnicy. Co ciekawe, pod tym wzgl\u0119dem napisana w 2006 roku „Dzika” jest niezwykle aktualna, bo w\u0119szona przez ch\u0142opc\u00f3w sprawa likwidacji ogr\u00f3dk\u00f3w dzia\u0142kowych i wybudowania tam „jakiego\u015b supermarketu czy obiektu handlowego” od\u017cy\u0142a w 2017 roku. Rafa\u0142 i jego koledzy po napomkni\u0119ciu o problemie troch\u0119 o nim zapominaj\u0105, poniewa\u017c ich uwag\u0119 przyci\u0105ga inne zagadnienie zwi\u0105zane z tym terenem. W spokojnym, znanym wszystkim miejscu znajdywane s\u0105, \u017cywe lub martwe, egzotyczne zwierz\u0119ta. Alicja opiekuje si\u0119 jednym z takich znalezisk \u2013 \u017c\u00f3\u0142wiem stepowym \u015apiochem, kt\u00f3rego poszukuje bardzo podejrzany i natr\u0119tny typ. Punkt kulminacyjny tego w\u0105tku b\u0119dzie bardzo dramatyczny, szykujcie si\u0119 wi\u0119c na emocje, kt\u00f3rych by\u0107 mo\u017ce nie do\u015bwiadczyli\u015bcie jeszcze w literaturze dla dzieci. R\u00f3wnie\u017c zako\u0144czenie, jak to bywa u Ma\u0142gorzaty Karoliny Piekarskiej, nie b\u0119dzie typowe ani do ko\u0144ca szcz\u0119\u015bliwe.<\/div>\n
M\u00f3j syn uwielbia powie\u015bci Ma\u0142gorzaty Karoliny Piekarskiej. Kiedy w domu pojawia si\u0119 nowa ksi\u0105\u017cka jej pi\u00f3ra, wiemy, \u017ce czeka nas wsp\u00f3lny czytelniczy maraton \u2013 nie si\u0119gniemy po inn\u0105 lektur\u0119, zanim nie sko\u0144czymy tej (a zazwyczaj czytamy po minimum trzy ksi\u0105\u017cki r\u00f3wnocze\u015bnie). Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 tej autorki po prostu nas przyci\u0105ga, co wynika nie tylko z dobrych historii, ale i stylu pisarstwa, konstrukcji tekstu opartej na zwiastunie i retrospekcji. Najpierw bowiem jeste\u015bmy wrzucani na g\u0142\u0119bok\u0105 wod\u0119 akcji, w sam \u015brodek jakich\u015b wydarze\u0144, by po chwili cofn\u0105\u0107 si\u0119 do \u017ar\u00f3d\u0142a danej sytuacji, przeby\u0107 z bohaterami, krok po kroku, drog\u0119 do fina\u0142u. Nasza ciekawo\u015b\u0107 zostaje w ten spos\u00f3b rozgrzana do czerwono\u015bci.<\/div>\n
<\/div>\n
\u2013\u00a0A co by\u0142o w pokoju nauczycielskim?<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Pytano mnie o \u017c\u00f3\u0142wia, ale powiedzia\u0142am, \u017ce zdech\u0142.<\/i><\/div>\n
Rafa\u0142a zamurowa\u0142o, a\u017c stan\u0105\u0142 w po\u0142owie chodnika.<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Powiedzia\u0142a\u015b tak?<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Tak… no bo wiesz… kazaliby mi odda\u0107… Tylko…<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Co?<\/i><\/div>\n
Alicja przez chwil\u0119 milcza\u0142a. Nie chcia\u0142a opowiada\u0107 o tym, jak zachowa\u0142a si\u0119 kobieta ze sklepu.<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Wy macie z\u0142odziejstwo w genach! \u2013 wykrzycza\u0142a.<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0My, czyli kto? \u2013 spyta\u0142a Alicja.<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Czarni \u2013 odpar\u0142a sprzedawczyni.<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Prosz\u0119 si\u0119 natychmiast uspokoi\u0107. \u2013 Tym razem to pani Czajka podnios\u0142a g\u0142os. \u2013 Nie \u017cycz\u0119 sobie takiego odzywania si\u0119 do mojej uczennicy. Ma pani jaki\u015b dow\u00f3d?<\/i><\/div>\n
Pani Czajka zachowa\u0142a si\u0119 wspaniale, ale wzrok tej kobiety, ta pogarda i wstr\u0119t, bola\u0142y.<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Co? \u2013 powt\u00f3rzy\u0142 pytanie Rafa\u0142. \u2013 Nad czym si\u0119 tak zastanawiasz?<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Czy po \u017carcie dla \u017c\u00f3\u0142wia nie je\u017adzi\u0107 do sklep\u00f3w poza K\u0119p\u0105 \u2013 odpar\u0142a Alicja. \u2013 Mo\u017ce ten facet mnie tu obserwuje? Mo\u017ce b\u0119dzie chcia\u0142 mi odebra\u0107 \u015apiocha?<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0A nie zastanawia ci\u0119, czemu mu tak na tym \u017c\u00f3\u0142wiu zale\u017cy?<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Mo\u017ce si\u0119 przywi\u0105za\u0142?<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Do legwana te\u017c? Tak si\u0119 przywi\u0105za\u0142, \u017ce te zwierz\u0119ta od niego uciekaj\u0105?<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0To ja ju\u017c nie wiem.<\/i><\/div>\n
\u2013\u00a0Ja tam uwa\u017cam, \u017ce powinni\u015bmy przyjrze\u0107 si\u0119 dzia\u0142kom \u2013 stwierdzi\u0142 Rafa\u0142. \u2013 Zreszt\u0105 to nasze zadanie roczne. Powinni\u015bmy si\u0119 ju\u017c nim zaj\u0105\u0107.<\/i><\/div>\n
<\/div>\n
Czarno-bia\u0142e rysunki Agnieszki\u00a0\u015awi\u0119tek czasem wpisuj\u0105 si\u0119 w tradycyjne rozumienie ilustracji ksi\u0105\u017ckowej, ale bywaj\u0105 te\u017c niedos\u0142ownymi, komiksowymi wstawkami, \u017cartami komentuj\u0105cymi fabu\u0142\u0119, a nie j\u0105 portretuj\u0105cymi. Gdy zrozumie si\u0119 ich charakter, znakomicie uzupe\u0142niaj\u0105 i „u\u015bmieszniaj\u0105” lektur\u0119, ale kolorowa ok\u0142adka mo\u017ce by\u0107 myl\u0105ca, bowiem „Dzika” nie jest ksi\u0105\u017ck\u0105 dla ma\u0142ych dzieci, ani nawet dla dziesi\u0119ciolatk\u00f3w. M\u00f3j jedenastolatek zosta\u0142 przeze mnie „dopuszczony” do tej powie\u015bci, poniewa\u017c znam jego odporno\u015b\u0107 na wulgaryzmy i agresj\u0119, jednak ksi\u0105\u017cka mo\u017ce \u017ale podzia\u0142a\u0107 na osoby zbyt wra\u017cliwe lub przeciwnie, podatne na przejmowanie z\u0142ych postaw i „pocisk\u00f3w”, jak w szkole mojego syna okre\u015bla si\u0119 rozbudowane wyzwiska.<\/div>\n
„Dzik\u0105” odbieramy w pewnym stopniu osobi\u015bcie, bo dobrze znamy spojrzenia i niekt\u00f3re komentarze, jakimi obdarzane s\u0105 Alicja i jej mama, a nawet babcia. Autorka nie przebiera w s\u0142owach i realistycznie oddaje \u015bwiatopogl\u0105d, zachowania spo\u0142eczne i spos\u00f3b komunikowania si\u0119 niekt\u00f3rych Polak\u00f3w. W ksi\u0105\u017ckach dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy ludzie zazwyczaj s\u0105 wypolerowani ze zwyczajno\u015bci, bardzo dobrzy albo bardzo \u017ali, wyra\u017caj\u0105 si\u0119 i my\u015bl\u0105 tak, jak wypada w ksi\u0105\u017ckach, odwzorowuj\u0105 okre\u015blone typy, realizuj\u0105 z g\u00f3ry za\u0142o\u017cone postawy. W „Dzikiej” postacie s\u0105 bardziej ludzkie, jak nasi s\u0105siedzi, znajomi, cz\u0142onkowie bli\u017cszej i dalszej rodziny, pracownicy sklep\u00f3w na naszej ulicy. Czasem przeklinaj\u0105, s\u0105 pe\u0142ni uprzedze\u0144, bywaj\u0105 permanentnie przygn\u0119bieni rzeczywisto\u015bci\u0105 i pozbawieni energii. Warto podsuwa\u0107 nastolatkom ksi\u0105\u017cki, w kt\u00f3rych zobacz\u0105 prawdziwy \u015bwiat, nieprzepuszczony przez filtry, nieobs\u0142ugiwany przez aplikacje, nieskr\u00f3cony i nieupi\u0119kszony do postaci kolorowego teledysku lub galerii „dzi\u00f3bk\u00f3w” na Instagramie.<\/div>\n
\n
Bo\u017cena Itoya<\/b><\/div>\n<\/div>\n
Ma\u0142gorzata Karolina Piekarska, Dzika, zilustrowa\u0142a Agnieszka\u00a0\u015awi\u0119tek, Nasza Ksi\u0119garnia, Warszawa 2017.<\/div>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0http:\/\/cuda-cudanakiju.blogspot.com\/2017\/10\/dzika.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Powie\u015b\u0107 „Dzika” Ma\u0142gorzaty Karoliny Piekarskiej przeznaczona jest dla m\u0142odzie\u017cy (zw\u0142aszcza w wieku gimnazjalnym) i stanowi kontynuacj\u0119 „Tropicieli”. Obie ksi\u0105\u017cki ukaza\u0142y si\u0119 jako wznowienia w wydawnictwie Nasza Ksi\u0119garnia, z ilustracjami Agnieszki\u00a0\u015awi\u0119tek. Mimo \u017ce seria ta wydaje si\u0119 mniej popularna od „Klasy … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":155,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-7915","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/7915","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7915"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/7915\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7916,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/7915\/revisions\/7916"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/155"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7915"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}