{"id":8617,"date":"2017-12-17T14:50:37","date_gmt":"2017-12-17T13:50:37","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarska.com.pl\/?page_id=8617"},"modified":"2018-03-10T18:10:40","modified_gmt":"2018-03-10T17:10:40","slug":"2017-07-biblioteka-w-szponach-mas-czyli-kraglosci-pod-koszula","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/piekarska.com.pl\/?page_id=8617","title":{"rendered":"2017\/07 – Biblioteka w szponach mas, czyli kr\u0105g\u0142o\u015bci pod koszul\u0105"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/em>Nikt nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, je\u015bli idzie o muzyk\u0119, \u017ce Wolfgang Amadeusz Mozart, Ludwig van Beethoven czy Fryderyk Chopin to jednak wy\u017csza p\u00f3\u0142ka ni\u017c muzyka disco polo. Wiadomo, \u017ce kana\u0142 telewizyjny \u201eMezzo\u201d ma ni\u017csz\u0105 ogl\u0105dalno\u015b\u0107 ni\u017c \u201ePolo TV\u201d, a jednak nikt nie pr\u00f3buje wmawia\u0107 ludziom, \u017ce z tego powodu muzyka klasyczna jest mniej warto\u015bciowa. Tymczasem w literaturze, zw\u0142aszcza w Polsce, bardzo cz\u0119sto warto\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cek mierzy si\u0119 s\u0142upkami sprzedawalno\u015bci. Co\u015b sprzedaje si\u0119 w du\u017cych nak\u0142adach \u2013 to jest na pewno dobre, a co\u015b w ma\u0142ych \u2013 nic nie warte. Jednocze\u015bnie nie czytamy, jako spo\u0142ecze\u0144stwo, poezji. Dlatego nak\u0142ady tomik\u00f3w poetyckich s\u0105 w Polsce minimalne. Wyj\u0105tkami s\u0105 tu Nobli\u015bci i mo\u017ce jeszcze kilka nazwisk polskich poet\u00f3w. Tymczasem pozostali tw\u00f3rcy musz\u0105 zadowala\u0107 si\u0119 niewielkimi nak\u0142adami swoich ksi\u0105\u017cek, wydawanych zreszt\u0105 cz\u0119sto dzi\u0119ki dotacjom lub sponsorom.<\/p>\n

Sporo je\u017cd\u017c\u0119 na spotkania autorskie i to okazja nie tylko, by pozna\u0107 czytelnik\u00f3w, ale przede wszystkim zajrze\u0107 do Bibliotek i porozmawia\u0107 z Bibliotekarkami. Jak one to widz\u0105? Jak postrzegaj\u0105 dzisiejszy \u015bwiat ksi\u0105\u017cki, czytelnika i autora?<\/p>\n

Celowo pisz\u0105c s\u0142owa Biblioteka i Bibliotekarka zastosowa\u0142am tu du\u017ce litery. Dla mnie to wa\u017cne miejsca i wa\u017cne osoby. Kiedy\u015b to w Bibliotece dzi\u0119ki Bibliotekarce mo\u017cna by\u0142o pozna\u0107 nowo\u015bci ksi\u0105\u017ckowe. Dzi\u015b informuje o nich internet i przez internet mo\u017cna je kupi\u0107. Nie trzeba nawet zagl\u0105da\u0107 do ksi\u0119gar\u0144, cho\u0107 ja lubi\u0119, bo lubi\u0119 wzi\u0105\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 do r\u0119ki. Ksi\u0119gar\u0144 jednak coraz mniej, salony empiku czy upadaj\u0105cy Matras nie maj\u0105 w ofercie wszystkiego \u2013 zostaj\u0105 Biblioteki. Te du\u017ce oferuj\u0105 wi\u0119cej, te ma\u0142e pokazuj\u0105 co czytaj\u0105 ludzie. I tu zaczynaj\u0105 si\u0119 schody.<\/p>\n

By Biblioteka przytrzyma\u0142a czytelnika, by nie by\u0142 on tylko tym, kt\u00f3ry przychodzi skorzysta\u0107 z komputera lub xero, musi dawa\u0107 mu to, czego ten czytelnik szuka. A ten szuka tego co jest modne. Niestety to co jest modne, nie zawsze jest warto\u015bciowe.<\/p>\n

Kilka lat temu trafi\u0142am do jednej z prowincjonalnych Bibliotek na spotkanie autorskie. Ju\u017c po wszystkim spyta\u0142am, czy mog\u0119 skorzysta\u0107 z toalety. Oczywi\u015bcie problemu nie by\u0142o, ale\u2026 Pani Bibliotekarka uprzedzi\u0142a mnie, bym wchodz\u0105c uwa\u017ca\u0142a i nie wywr\u00f3ci\u0142a si\u0119, bo tam na pod\u0142odze le\u017c\u0105 ksi\u0105\u017cki. I tak zasiad\u0142am na sedesie pomi\u0119dzy dzie\u0142ami Hemnigwaya, Stendhala, Zoli, Maupassanta, Dumasa, Feuchtwangera etc. Gdy spyta\u0142am co te ksi\u0105\u017cki tam robi\u0105 us\u0142ysza\u0142am, \u017ce le\u017c\u0105 i czekaj\u0105 na wywiezienie na makulatur\u0119. W Bibliotece potrzebne jest bowiem miejsce na te ksi\u0105\u017cki, o kt\u00f3re czytelnicy pytaj\u0105 najch\u0119tniej. O co za\u015b pytaj\u0105? O to, co modne i szeroko reklamowane w mediach. To co najpopularniejsze mo\u017cna zarezerwowa\u0107 przez telefon. Cz\u0119sto w Bibliotece jest specjalna p\u00f3\u0142ka z napisem \u201erezerwacja\u201d, bo Bibliotekarki bardzo chc\u0105 przyci\u0105gn\u0105\u0107 czytelnika, wi\u0119c s\u0105 mi\u0142e, uczynne, a nawet us\u0142u\u017cne. Dlatego odk\u0142adaj\u0105 po\u017c\u0105dan\u0105 lektur\u0119 na tak\u0105 specjaln\u0105 p\u00f3\u0142k\u0119, dzwoni\u0105 do czytelnika z informacj\u0105, \u017ce ksi\u0105\u017cka ju\u017c czeka, bo kto\u015b odda\u0142 wcze\u015bniej i\u2026 tak poznaj\u0105 czytelnik\u00f3w i ich gusta.<\/p>\n

Mi\u0119dzy innymi to zdarzenie sprawi\u0142o, \u017ce kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej napisa\u0142am tekst sztuki: \u201eBubloteka\u201d, kt\u00f3rej bohater ze zdumieniem odkrywa, \u017ce z Bibliotek warto\u015bciow\u0105 literatur\u0119 wypar\u0142y pami\u0119tniki celebryt\u00f3w.<\/p>\n

To wypieranie dobrej literatury zacz\u0119\u0142o si\u0119 jednak du\u017co wcze\u015bniej. Jakie\u015b dziesi\u0119\u0107 lat temu do pewnej z gazet codziennych do\u0142o\u017cono romansid\u0142o. W redakcji, z kt\u00f3r\u0105 by\u0142am wtedy zwi\u0105zana, to romansid\u0142o le\u017ca\u0142o na stole d\u0142ugi czas. Po mniej wi\u0119cej dw\u00f3ch tygodniach, gdy nikt ksi\u0105\u017cki nie chcia\u0142, ulitowa\u0142am si\u0119 i wzi\u0119\u0142am j\u0105 do domu. Tytu\u0142u dzi\u015b nie pami\u0119tam. Pami\u0119tam, \u017ce dosz\u0142am w lekturze do strony 14-tej, na kt\u00f3rej przeczyta\u0142am takie zdanie: \u201ePrzez zmru\u017cone powieki dostrzeg\u0142 dwie wypuk\u0142o\u015bci pod jej koszul\u0105. Inteligencja podpowiedzia\u0142a mu, \u017ce to mog\u0105 by\u0107 piersi.\u201d Widzia\u0142am potem t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 w jednej z osiedlowych Bibliotek na p\u00f3\u0142ce z napisem: \u201erezerwacja\u201d, co oznacza, by by\u0142a popularna. Promowano j\u0105 zreszt\u0105 mocno i moim zdaniem odwrotnie proporcjonalnie do jej warto\u015bci literackiej. Jak to odbiera\u0142 czytelnik? By\u0107 mo\u017ce cieszy\u0142 si\u0119, \u017ce sam jest inteligentny, bo podobnie jak bohater ksi\u0105\u017cki te\u017c wie, \u017ce dwie wypuk\u0142o\u015bci pod kobiec\u0105 koszulk\u0105 to piersi, a nie na przyk\u0142ad \u0142okcie czy po\u015bladki.<\/p>\n

Faktem jednak jest, \u017ce czytelnik cz\u0119\u015bciej si\u0119ga po lektury promowane i reklamowane, bo \u015bwi\u0119cie wierzy, \u017ce to co reklama m\u00f3wi jest prawd\u0105. Gdy czyta, \u017ce powie\u015b\u0107 \u201ezapiera dech w piersiach\u201d albo, \u017ce jest to \u201enajlepszy krymina\u0142 ostatniego dwudziestolecia\u201d wierzy w to niemal tak samo bezkrytycznie jak w reklamy lek\u00f3w i paramedykament\u00f3w, \u017ce zmieni\u0105 jego \u017cycie.<\/p>\n

S\u0105 jednak wydawnictwa, kt\u00f3re nie sta\u0107 na reklam\u0119. Czy to znaczy, \u017ce nie publikuj\u0105 dobrych ksi\u0105\u017cek? Ale\u017c sk\u0105d! Oczywi\u015bcie, \u017ce publikuj\u0105! Nawet pokusi\u0142abym si\u0119 o stwierdzenie, \u017ce cz\u0119sto wydaj\u0105 o wiele lepsze ksi\u0105\u017cki. Nie walcz\u0105c o miliony na koncie publikuj\u0105 to, co uznaj\u0105 za warto\u015bciowe rezygnuj\u0105c z zysku, kt\u00f3ry mog\u0142yby zdoby\u0107 publikuj\u0105c ch\u0142am. Jak pozna\u0107 te ksi\u0105\u017cki? Tu cz\u0119sto z pomoc\u0105 przychodzi Biblioteka i Bibliotekarka.<\/p>\n

Ostatnio jednak coraz cz\u0119\u015bciej s\u0142ysz\u0119 od Bibliotekarek, \u017ce centrala wymaga wynik\u00f3w, a wyniki to wi\u0119cej wypo\u017cyczonych ksi\u0105\u017cek i wi\u0119cej czytelnik\u00f3w. By ich Biblioteka mia\u0142a wi\u0119cej czytelnik\u00f3w i wi\u0119cej wypo\u017cyczonych ksi\u0105\u017cek musz\u0105 schlebia\u0107 ich gustom. I tak\u2026 Bibliotekarki cz\u0119sto wbrew sobie, wbrew swoim upodobaniom czytelniczym, wbrew w\u0142asnym pogl\u0105dom i zdrowemu rozs\u0105dkowi podpowiadaj\u0105cemu, \u017ce czytelnik powinien si\u0119 rozwija\u0107 polecaj\u0105 to co modne, by mie\u0107 wi\u0119cej czytelnik\u00f3w.<\/p>\n

– Bardzo mnie to boli, \u017ce kolejka jest po to \u2013 powiedzia\u0142a do mnie jedna z Bibliotekarek pokazuj\u0105c mi pewien koszmar wydawniczy, kt\u00f3ry nie schodzi z list bestseller\u00f3w, cho\u0107 szanuj\u0105cy si\u0119 krytycy nie chc\u0105 nawet napisa\u0107 krytycznej recenzji tego \u201edzie\u0142a\u201d. \u2013 Ale tak to jest, \u017ce jak dowiaduj\u0105 si\u0119 o wielkich nak\u0142adach to wierz\u0105, \u017ce to rewelacja. I potem pytaj\u0105: \u201eMa pani co\u015b w tym stylu?\u201d<\/p>\n

I cho\u0107 mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce w dzisiejszych czasach pogoni za sukcesem rozumianym przewa\u017cnie, jako pieni\u0105dz, powinni\u015bmy si\u0119 cieszy\u0107, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo w og\u00f3le co\u015b czyta. Jednak naprawd\u0119 jako\u015b\u0107 i poziom czytanych przez ludzi lektur te\u017c ma znaczenie! Inaczej nied\u0142ugo wszyscy b\u0119dziemy si\u0119 cieszy\u0107, \u017ce na pewno jeste\u015bmy inteligentni, gdy\u017c wiemy, \u017ce dwie wypuk\u0142o\u015bci pod kobiec\u0105 koszul\u0105 to mog\u0105 by\u0107 piersi.<\/p>\n

Ma\u0142gorzata Karolina Piekarska<\/p>\n

Magazyn Literacki „Ksi\u0105\u017cki” nr 7\/2017<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nikt nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, je\u015bli idzie o muzyk\u0119, \u017ce Wolfgang Amadeusz Mozart, Ludwig van Beethoven czy Fryderyk Chopin to jednak wy\u017csza p\u00f3\u0142ka ni\u017c muzyka disco polo. Wiadomo, \u017ce kana\u0142 telewizyjny \u201eMezzo\u201d ma ni\u017csz\u0105 ogl\u0105dalno\u015b\u0107 ni\u017c \u201ePolo TV\u201d, a jednak nikt … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":8597,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-8617","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8617","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8617"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8617\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8853,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8617\/revisions\/8853"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8597"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}