{"id":8636,"date":"2018-01-15T15:10:04","date_gmt":"2018-01-15T14:10:04","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarska.com.pl\/?page_id=8636"},"modified":"2018-03-10T18:13:00","modified_gmt":"2018-03-10T17:13:00","slug":"12-2017","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/piekarska.com.pl\/?page_id=8636","title":{"rendered":"2017\/12 – W krainie Ba\u015bni, czyli\u2026 o\u017cyj wyobra\u017anio!"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Cz\u0119sto zastanawiam si\u0119, czy zosta\u0142am pisark\u0105 dlatego, \u017ce mia\u0142am bujn\u0105 wyobra\u017ani\u0119, czy mo\u017ce jest odwrotnie. Ta wyobra\u017ania zosta\u0142a rozbudowana przez pisarstwo? Jako dziecko uwielbia\u0142am ba\u015bnie. Nie by\u0142o chyba zbioru bajek czy ba\u015bni, kt\u00f3rego bym jako dziecko nie przeczyta\u0142a. Swoich mia\u0142am ca\u0142\u0105 p\u00f3\u0142k\u0119. By\u0142y z ca\u0142ego \u015bwiata. A wi\u0119c nie tylko Bracia Grimm, Bajki pana Perraulta, Ba\u015bnie Hansa Christiana Andersena, ale i wiele, wiele innych. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cna by\u0142a \u201e\u015apiewaj\u0105ca lipka\u201d, czyli bajki S\u0142owian Zachodnich, wydane przez Wydawnictwo \u015al\u0105sk a ofiarowane mi przez Rafa\u0142a \u2013 chrzestnego syna mojej chrzestnej matki. Uwielbia\u0142am w niej zw\u0142aszcza historie o diab\u0142ach. O tym jak jeden naj\u0105\u0142 si\u0119 u Pana na parobka. O tym, jak malarz namalowa\u0142 prawdziwego czarta. Kocha\u0142am \u201e13 bajek z kr\u00f3lestwa Lailonii\u201d Leszka Ko\u0142akowskiego, a tak\u017ce \u201eBa\u015bnie tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d, kt\u00f3rych bardzo gruby tom kupi\u0142a mi niczego nie\u015bwiadoma babcia. Dzi\u0119ki temu mog\u0142am nie tylko por\u00f3wna\u0107 le\u015bmianowsk\u0105 wersj\u0119 \u201ePrzyg\u00f3d Sindbada \u017beglarza\u201d z orygina\u0142em, ale i przej\u015b\u0107 przyspieszony kurs u\u015bwiadamiania, bo oto w prawie ka\u017cdym opowiadaniu jaki\u015b m\u0119\u017cczyzna wsuwa\u0142 kobiecie \u201emiecz do pochwy\u201d. Czyta\u0142am to z wypiekami na twarzy, biegaj\u0105c co chwil\u0119 do stoj\u0105cej w szafie za biurkiem Ojca osiemnastotomowej encyklopedii Orgelbranda. Czyta\u0142am, kto to \u201eimam\u201d i co to \u201emihrab\u201d, bo skoro \u201ewsun\u0105\u0142 sw\u00f3j miecz do jej pochwy i sta\u0142 si\u0119 od\u017awiernym jej wr\u00f3t i imamem w jej mihrabie\u201d to chcia\u0142am wiedzie\u0107, o co dok\u0142adnie chodzi. Po lekturze, do kt\u00f3rej jako dojrzewaj\u0105ca panienka wraca\u0142am bardzo ch\u0119tnie, a nawet czyta\u0142am na g\u0142os kole\u017cankom, by je u\u015bwiadomi\u0107, co m\u0119\u017cczyzna z kobiet\u0105 mog\u0105 robi\u0107 w alkowie, mia\u0142am sprecyzowane pogl\u0105dy na to, czym jest islam (by\u0142a to dla mnie religia seksu, w kt\u00f3rym kobieta jest niewolnic\u0105). Ale nie tylko na to. Ba\u015bnie sprecyzowa\u0142y moje pogl\u0105dy tak\u017ce na literatur\u0119. Bowiem ba\u015bnie nauczy\u0142y mnie jednego: w literaturze wszystko jest mo\u017cliwe! Ska\u0142y mog\u0105 si\u0119 otwiera\u0107, by pokazywa\u0107 skarbce pe\u0142ne diament\u00f3w, diabe\u0142 mo\u017ce pokazywa\u0107 si\u0119 cz\u0142owiekowi w kawa\u0142kach, dywany mog\u0105 lata\u0107, lipka mo\u017ce \u015bpiewa\u0107, skrzypce mog\u0105 same gra\u0107, jab\u0142ka uzdrawia\u0107 z wszelkich chor\u00f3b, zwierz\u0119ta w tym nawet w\u0119\u017ce mog\u0105 m\u00f3wi\u0107 ludzkim g\u0142osem, kobieta mo\u017ce by\u0107 \u017con\u0105 w\u0119\u017ca i mie\u0107 z nim dziecko z w\u0119\u017cow\u0105 g\u0142ow\u0105, stare lampy pe\u0142ne s\u0105 d\u017cin\u00f3w, ropuchy potrafi\u0105 szy\u0107 pi\u0119kne suknie, a facet, kt\u00f3ry ma pi\u0119kn\u0105 twarz mo\u017ce nosi\u0107 j\u0105 w kuferku, a nawet zastawi\u0107 w lombardzie. Proste? Proste!<\/p>\n

Pisz\u0119 o tym, bo od wielu lat prowadz\u0119 czasem warsztaty literackie dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy i ostatnio po raz pierwszy spotka\u0142am si\u0119 z tym, \u017ce moi uczniowie mieli problem z prostym zadaniem literackim, bo tak jakby\u2026 zabrak\u0142o im wyobra\u017ani. Uczni\u00f3w w wieku licealnym by\u0142a 40-tka, a czas zaj\u0119\u0107 ograniczony. Ich plonem mia\u0142y by\u0107 opowiadania. Po wyt\u0142umaczeniu uczniom pewnych prostych zasad konstrukcji opowiada\u0144 powiedzia\u0142am, \u017ce osi\u0105 wszystkiego jest konflikt i jakakolwiek akcja, aczkolwiek s\u0105 wyj\u0105tki potwierdzaj\u0105ce t\u0119 regu\u0142\u0119, jednak nimi zajmowa\u0107 si\u0119 nie b\u0119dziemy. Musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce co\u015b musi si\u0119 mi\u0119dzy bohaterami dzia\u0107. Z do\u015bwiadczenia wiedzia\u0142am, \u017ce je\u015bli od razu zadam im wymy\u015blenie akcji mi\u0119dzy dwiema postaciami to nie p\u00f3jdziemy dalej z lekcj\u0105, wi\u0119c zastosowa\u0142am swoj\u0105 star\u0105 metod\u0119 z animizacj\u0105 przedmiot\u00f3w. Kaza\u0142am im po\u0142o\u017cy\u0107 na \u0142awce dwa dowolne przedmioty jakie maj\u0105 przy sobie. Kiedy ju\u017c byli gotowi, kaza\u0142am im wymy\u015bli\u0107 historyjk\u0119, w kt\u00f3rej co\u015b dzieje si\u0119 mi\u0119dzy tymi przedmiotami. Mieli napisa\u0107 o tym trzy zdania. W klasie jednak zapad\u0142a cisza. Z g\u0142\u0119bi klasy pad\u0142o pytanie:<\/p>\n

– Ale jak to?<\/p>\n

– Normalnie \u2013 odpowiedzia\u0142am. \u2013 Widzieli\u015bcie Toy Story? \u2013 spyta\u0142am, a poniewa\u017c sala przytakn\u0119\u0142a, wi\u0119c poinformowa\u0142am, \u017ce maj\u0105 sobie wyobrazi\u0107, \u017ce tak jak po ich wyj\u015bciu z pokoju zabawki \u017cyj\u0105 swoim z\u017cyciem tak \u017cyj\u0105 nim wszystkie przedmioty. \u2013 Niekt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce was nienawidz\u0105 \u2013 powiedzia\u0142am i poda\u0142am przyk\u0142ad chusteczki do nosa. Jednak moi uczniowie nadal nie wiedzieli, jak zabra\u0107 si\u0119 do zadania. Podesz\u0142am do pierwszej \u0142awki. Przed siedz\u0105c\u0105 przy niej dziewczyn\u0105 le\u017ca\u0142y dwa przedmioty: d\u0142ugopis i pusta p\u00f3\u0142litrowa butelka po wodzie mineralnej. Wrzuci\u0142am d\u0142ugopis do butelki i powiedzia\u0142am:<\/p>\n

– D\u0142ugopis wpad\u0142 do \u015brodka. Nie mo\u017ce si\u0119 wydosta\u0107. Nikt mu nie mo\u017ce pom\u00f3c, bo nie ma w pobli\u017cu jego kumpla o\u0142\u00f3wka czy przyjaci\u00f3\u0142ki linijki. I jeszcze cz\u0142owiek wszed\u0142 i zakr\u0119ci\u0142 butelk\u0119. On krzyczy, ale nikt go nie s\u0142yszy. Rozumiesz?<\/p>\n

Ona zrozumia\u0142a, ale z drugiego ko\u0144ca sali odezwa\u0142a si\u0119 inna dziewczyna i zrozpaczonym g\u0142osem powiedzia\u0142a, \u017ce ona wybra\u0142a kart\u0119 do bankomatu oraz iPhone\u2019a i zupe\u0142nie nie wie co ma si\u0119 mi\u0119dzy nimi dzia\u0107.<\/p>\n

– A mo\u017ce karta ma pretensje do telefonu, \u017ce on ci\u0105gle dzwoni do dealera po kokain\u0119 i ona jest potem u\u017cywana do robienia \u015bcie\u017cki do wci\u0105gania? A przecie\u017c stworzono j\u0105 do wy\u017cszych cel\u00f3w?<\/p>\n

Sala za\u015bmia\u0142a si\u0119, ale\u2026 zacz\u0119li kojarzy\u0107 o co chodzi i domy\u015bla\u0107 si\u0119, \u017ce dozwolone jest dos\u0142ownie wszystko, wi\u0119c\u2026 jako\u015b posz\u0142o. Nagle okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jednak maj\u0105 pomys\u0142y, a i z wyobra\u017ani\u0105 nie jest u nich tak \u017ale jakby si\u0119 mog\u0142o wydawa\u0107 na pocz\u0105tku. Zasypali mnie fajnymi opowie\u015bciami, w kt\u00f3rych klucze od mieszkania w ciasnej kieszeni wchodzi\u0142y w konflikt ze s\u0142uchawkami do telefonu pl\u0105cz\u0105c je niemi\u0142osiernie, papieros k\u0142\u00f3ci\u0142 si\u0119 z zapalniczk\u0105 o to, kto dla palacza wa\u017cniejszy, a wa\u0142ek do czyszczenia swetr\u00f3w z kociej lub psiej sier\u015bci by\u0142 podrywany przez zegarek, kt\u00f3ry twierdzi\u0142, \u017ce jest w stanie \u201eka\u017cdego na siebie nakr\u0119ci\u0107\u201d.<\/p>\n

Czemu wi\u0119c najpierw sz\u0142o im tak opornie? My\u015bl\u0119, \u017ce dlatego, \u017ce zaj\u0119cia odbywa\u0142y si\u0119 w szkole. Gdybym je prowadzi\u0142a w jakimkolwiek innym miejscu \u2013 Bibliotece, Domu Kultury czy Ksi\u0119garni nikt nie mia\u0142by takich problem\u00f3w. Szko\u0142a wt\u0142acza uczni\u00f3w w schematyczne my\u015blenie, w kt\u00f3rym wszystko musi by\u0107 oparte na logice. Ba\u015bnie te schematy rozbijaj\u0105, a ich logika z pozoru nielogiczna jest logiczna w ba\u015bniowym \u015bwiecie. Niestety lektura ba\u015bni przewa\u017cnie ko\u0144czy si\u0119 wraz z podstaw\u00f3wk\u0105. Potem tak bardzo chcemy by\u0107 doro\u015bli, \u017ce przestajemy wierzy\u0107 w Miko\u0142aja, d\u017ciny, skarby, krainy z pude\u0142kami jedzenia na drzewach i tak dalej. Moi uczniowie byli na tym etapie. Byli prawie doro\u015bli. Do ba\u015bni wr\u00f3c\u0105 jako rodzice, a potem jako dziadkowie. Na razie na chwil\u0119 zapomnieli, \u017ce istnieje \u015bwiat, w kt\u00f3rym wszystko jest mo\u017cliwe. A przecie\u017c to on daje czytelnikom nadziej\u0119 na lepsze jutro. To on sprawia, \u017ce np. ja jestem optymistk\u0105. Bo wierz\u0119 w te cuda, kt\u00f3re mog\u0105 zdarzy\u0107. A \u017ce jeszcze mi si\u0119 nie przytrafi\u0142y? C\u00f3\u017c\u2026 wszystko przede mn\u0105. Przecie\u017c nie znam jeszcze wszystkich ba\u015bni \u015bwiata.<\/p>\n

Ma\u0142gorzata Karolina Piekarska<\/p>\n

Magazyn Literacki „Ksi\u0105\u017cki” nr 12\/2017<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cz\u0119sto zastanawiam si\u0119, czy zosta\u0142am pisark\u0105 dlatego, \u017ce mia\u0142am bujn\u0105 wyobra\u017ani\u0119, czy mo\u017ce jest odwrotnie. Ta wyobra\u017ania zosta\u0142a rozbudowana przez pisarstwo? Jako dziecko uwielbia\u0142am ba\u015bnie. Nie by\u0142o chyba zbioru bajek czy ba\u015bni, kt\u00f3rego bym jako dziecko nie przeczyta\u0142a. Swoich mia\u0142am … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":8597,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-8636","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8636","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8636"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8636\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8858,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8636\/revisions\/8858"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8597"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8636"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}