{"id":8861,"date":"2018-03-30T21:29:49","date_gmt":"2018-03-30T19:29:49","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarska.com.pl\/?page_id=8861"},"modified":"2018-06-14T18:55:15","modified_gmt":"2018-06-14T16:55:15","slug":"2018-02-po-co-nam-obce-jezyki-czyli-literatura-w-oryginale","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/piekarska.com.pl\/?page_id=8861","title":{"rendered":"2018\/02 – Po co nam obce j\u0119zyki, czyli literatura w oryginale"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>By\u0142am dzieckiem, kiedy zorientowa\u0142am si\u0119, \u017ce literatura w oryginale to co\u015b innego ni\u017c literatura w przek\u0142adzie. Mia\u0142am 8 czy 9 lat i uczy\u0142am si\u0119 angielskiego. Mia\u0142am prywatn\u0105 nauczycielk\u0119 \u2013 pani\u0105 Iwon\u0119, kt\u00f3ra dwa razy w tygodniu przychodzi\u0142a do mnie na prywatne lekcje. Pewnego dnia rozmawia\u0142y\u015bmy na temat starego kanonu \u201ePanie Janie\u201d, bo ona uczy\u0142a mnie angielskiej wersji. Wtedy nie wiedzia\u0142am rzecz jasna, \u017ce to p\u00f3\u017ano\u015bredniowieczna pie\u015b\u0144 zwi\u0105zana z pielgrzymkami do grobu \u015bw. Jakuba w Santiago de Compostela. Zreszt\u0105\u2026 po polsku kanon brzmi:<\/p>\n

Panie Janie! Panie Janie!
\n<\/em>Rano wsta\u0144! Rano wsta\u0144!
\n<\/em>Wszystkie dzwony bij\u0105,
\n<\/em>Wszystkie dzwony bij\u0105,
\n<\/em>Bim, bam, bom, bim, bam, bom.<\/em><\/p>\n

Z kolei po angielsku:<\/p>\n

Are you sleeping, are you sleeping,<\/em>
\n Brother John, brother John,<\/em>
\n Morning bells are ringing<\/em>
\n Morning bells are ringing<\/em>
\n Ding ding dong, ding ding dong.<\/em><\/p>\n

I cho\u0107 w obu jest r\u00f3\u017cnica (pomijaj\u0105c bim bom i ding dong), bo w polskiej wersji mowa jest o\u2026 panu i wszystkich dzwonach, w angielskiej o bracie i dzwonach porannych, na dodatek w angielskiej jest pytanie (czy \u015bpisz), a w polskiej \u2013 rozkaz (wsta\u0144!) to w \u017cadnej nie ma mowy o Jakubie. Te pojawiaj\u0105 si\u0119 w wersjach w innych j\u0119zykach, o czym dowiedzia\u0142am si\u0119 du\u017co p\u00f3\u017aniej, gdy zaczyna\u0142am uczy\u0107 si\u0119 francuskiego i niemieckiego. Jednak ju\u017c wtedy, gdy nast\u0105pi\u0142o to moje pierwsze spotkanie z t\u0142umaczeniem stwierdzi\u0142am, \u017ce czasem dobrze jest zna\u0107 inny j\u0119zyk i wersj\u0119 oryginaln\u0105 i por\u00f3wnywa\u0107 sobie.<\/p>\n

Potem pozna\u0142am kilka j\u0119zyk\u00f3w, a znajomo\u015b\u0107 niekt\u00f3rych udoskonali\u0142am do tego stopnia, \u017ce jestem w stanie czyta\u0107 powsta\u0142\u0105 w nich literatur\u0119. To wielka rado\u015b\u0107, ale i czasem\u2026 rozczarowanie. Czytanie literatury obcoj\u0119zycznej zaczyna\u0142am od\u2026 ksi\u0105\u017cek dla dzieci.<\/p>\n

Pami\u0119tam odkrycie wiersza W\u0142odzimierza Majakowskiego \u201eCo to znaczy dobrze i co to znaczy \u017ale\u201d w jakiej\u015b ksi\u0105\u017cce do rosyjskiego. Czyta\u0142am to jako przedszkolak po polsku w t\u0142umaczeniu W\u0142adys\u0142awa Broniewskiego w pi\u0119knej ksi\u0105\u017cce z ilustracjami Jana Marcina Szancera odziedziczonej po stryju. Po latach przekona\u0142am si\u0119, \u017ce orygina\u0142 by\u0142 r\u00f3wnie wspania\u0142y, cho\u0107 troch\u0119 inny, ale stwierdzi\u0142am jednocze\u015bnie, \u017ce Broniewski przet\u0142umaczy\u0142 wiersz po mistrzowsku, pozostaj\u0105c dla mnie do dzi\u015b najlepszym i niedo\u015bcignionym wzorem t\u0142umacza rosyjskiej poezji.<\/p>\n

Potem czyta\u0142am obcoj\u0119zyczne krymina\u0142y, a poniewa\u017c jest to literatura, kt\u00f3r\u0105 chcemy pozna\u0107 do ko\u0144ca, by wiedzie\u0107 kto jest przest\u0119pc\u0105, wi\u0119c pozwala szlifowa\u0107 j\u0119zyk. R\u00f3wnolegle czyta\u0142am poezj\u0119 i znan\u0105 z polskich t\u0142umacze\u0144 klasyk\u0119. Pami\u0119tam, \u017ce Arthur Conan Doyle i jego \u201ePies Baskervill\u00f3w\u201d w oryginalnej wersji wywar\u0142y na mnie ogromne wra\u017cenie. To samo \u201eDr Jackyll i Mr Hyde\u201d Roberta Louisa Stevensona, a \u201ePortret Doryana Graya\u201d Oskara Wilde\u2019a sprawi\u0142, \u017ce zupe\u0142nie, jak to si\u0119 m\u00f3wi, \u201eodlecia\u0142am\u201d. Gdy potem wzi\u0119\u0142am do r\u0105k polskie t\u0142umaczenie stwierdzi\u0142am, \u017ce nie ma w sobie tego uroku. Pami\u0119tam, \u017ce jak przez \u015bnieg brn\u0119\u0142am te\u017c przez \u201eAlicj\u0119 w krainie czar\u00f3w\u201d Lewisa Carrolla, kt\u00f3r\u0105 w polskiej wersji dosta\u0142am w dzieci\u0144stwie na gwiazdk\u0119. Niestety w oryginale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to trudna lektura i prawie poleg\u0142am przy wierszu \u201eJabberwocky\u201d. Dopiero potem dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce jest on znany w co najmniej 7 przek\u0142adach.<\/p>\n

M\u00f3j syn ko\u0144czy w tym roku studia licencjackie z filologii angielskiej, a co za tym idzie trzeci rok odkrywa angloj\u0119zyczn\u0105 literatur\u0119. Rozmawiamy o niej cz\u0119sto, a ja dzi\u0119ki niemu dowiaduj\u0119 si\u0119 r\u00f3\u017cnych ciekawostek. Ostatnio takiej, \u017ce \u201eAnia z Zielonego Wzg\u00f3rza\u201d Lucy Maud Montgomery wcale nie mieszka\u0142a na \u017cadnym zielonym wzg\u00f3rzu tylko mia\u0142a tak pomalowane wn\u0119trze dachu swojego poddasza, na co w polskim j\u0119zyku nie ma odpowiedniego s\u0142owa. A poniewa\u017c kiedy\u015b Rozalia Bernsteinowa przet\u0142umaczy\u0142a to jako wzg\u00f3rze, wi\u0119c potem tak ju\u017c zosta\u0142o. O \u201eKubusiu Puchatku\u201d Alexandra A. Milne wiedzia\u0142am, \u017ce w oryginale jest dziewczynk\u0105 Winniefred\u0105, za\u015b ch\u0142opakiem uczyni\u0142a go Irena Tuwim, ale o zielonym wzg\u00f3rzu nie mia\u0142am poj\u0119cia.<\/p>\n

C\u00f3\u017c\u2026 j\u0119zyk polski te\u017c jest dla mnie czasem odkryciem. Niedawno znajomy j\u0119zykoznawca powiedzia\u0142 mi, \u017ce w powiedzeniu \u201ewyskoczy\u0107 jak filip z konopi\u201d chodzi o\u2026 zaj\u0105ca zwanego kiedy\u015b filipem. Zaniem\u00f3wi\u0142am z wra\u017cenia, bo zupe\u0142nie nie mia\u0142am poj\u0119cia. A skoro j\u0119zyk ojczysty potrafi tak zaskakiwa\u0107 to co dopiero obce? Czytanie w oryginale zawsze przynosi jakie\u015b niespodzianki.<\/p>\n

Magazyn Literacki „Ksi\u0105\u017cki” nr. 2\/2018<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

By\u0142am dzieckiem, kiedy zorientowa\u0142am si\u0119, \u017ce literatura w oryginale to co\u015b innego ni\u017c literatura w przek\u0142adzie. Mia\u0142am 8 czy 9 lat i uczy\u0142am si\u0119 angielskiego. Mia\u0142am prywatn\u0105 nauczycielk\u0119 \u2013 pani\u0105 Iwon\u0119, kt\u00f3ra dwa razy w tygodniu przychodzi\u0142a do mnie na … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":8597,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-8861","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8861","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8861"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8861\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8863,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8861\/revisions\/8863"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8597"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/piekarska.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}